Sunday, August 3, 2014

အာရွတိုက္ႏိုင္ငံမ်ားသို႕ေျခဆန္႕လာေသာ EBOLA (သို႕) ေသမင္းဗိုင္းရပ္


အာဖရိကတိုက္အလယ္ပိုင္းေဒသတြင္ အေျခခံျဖစ္တည္လာသည့္ အီဗိုလာ ဗိုင္းရပ္ သည္ ယခုအခါ အေမရိက ၊ ဥေရာပ ၊ အာရွသာမက ၊ အေရွ႕ေတာင္အာရွရွိ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံထိတိုင္ေအာင္ ကူးဆက္လာေသာအခါ ကမာၻ႕ႏိုင္ငံမ်ားသည္ အထူး ေၾကာ္ျငာခ်က္မ်ား ထုတ္ျပန္ၿပီး အီဗိုလာ ဗိုင္းရပ္အား တားဆီးရန္ စတင္ တာဆူေနၿပီျဖစ္သည္ ။

ထိုအသို႕ တားဆီးရန္ ၾကိဳးစားေနခ်ိန္တြင္ယေန႕မေလးရွားအစိုးရမွလည္း ႏိုင္ငံတြင္း အီဗိုလာ ဗိုင္းရပ္ ေတြ႕ရွိခဲ့ပါက ေျဖရွႈင္းရန္ အဆင္သင့္ျပင္ဆင္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ယေန႕ထုတ္သတင္းစာမ်ားတြင္ေၾကာ္ျငာခဲ့သည္။

သုိ႕ေၾကာင့္ မေလးရွားေရာက္ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ာသာမက အားလံုးသိရွိရန္ ဤသတင္းအား ေဆာင္းပါးအေနျဖင့္ ဘာသာျပန္တင္ဆက္သည္ ။ ေအာက္ပါ အီဗိုလာ ဗိုင္းရပ္အေၾကာင္း ေသခ်ာစြာဖတ္ရႈပါ ။

၁.EBOLA VIRUS - အီဗိုလာဗိုင္းရပ္ဆိုတာဘာလဲ
-------------------------------------------------------
အီဗိုလာဗိုင္းရပ္ဆိုသည္မွာ သဘာဝ တိရိစာၦန္မ်ားမွတဆင့္ လူသို႕ကူးဆက္ေသာ ဗိုင္းရပ္ေရာဂါပိုးတစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္။ ေရာဂါ ကူးဆက္ခံရသူ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္း အသက္ဆံုးရံႈးကာ ရက္ပိုင္းအတြင္း ေသဆံုးေစႏိုင္ေသာ AIDS ထက္အဆေပါင္းမ်ားစြာဆိုးရြားေသာ ဗိုင္းရပ္စ္ ေရာပိုးျဖစ္သည္ ။

အာဖရိကတိုက္အေနာက္အလယ္ပိုင္း ႏိုင္ငံမ်ားရွိ လင္းႏို႕ ၊ ေမ်ာက္ ၊ ဒရယ္ ၊ ေမ်ာက္ဝံ စေသာ တိရိစာၦန္မ်ား တြင္အဆိုပါ အီဗိုလာ ဗိုင္းရပ္ေတြ႕ရွိရၿပီး ေရာဂါပိုး ရွိသည့္ တိရိစာၦန္အသားမ်ားကို စားသံုးရာမွ လူတြင္ ကူးစက္ကာ ယခုအခ်ိန္ထိ ကူးစက္ခံရသူ ၁၂၀၀ ေက်ာ္ေသဆံုးခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္ ။ ၂၀၁၄ တြင္ အာဖရိက အေနာက္ျခမ္း ႏိုင္ငံ ၃ ႏိုင္ငံအား ကန္႕သတ္ နယ္ေျမမ်ာအျဖစ္သတ္မွတ္ကာ ထိုေရာဂါကို စတင္ပိတ္ဆို႕ေနၿပီျဖစ္သည္ ။

အီဗိုလာသည္ ွႏွာေျခ ၊ ေခ်ာင္းဆိုး စေသာ ေလထုထဲမွတဆင့္မကူးစက္သည္မွာ အလြန္ကံေကာင္းသည္ဟုဆိုရမည္ ။ ၄င္းသည္ တုတ္ေကြးကဲ့သုိ႕ ေခ်ာင္းဆိုးသူေၾကာင့္ ေလထဲမွတဆင့္ မပ်ံႏွံ႕ပါ ။

သို႕ေသာ္ EBOLA သည္ ေရာဂါရွိေသာ တိရိစာၦန္မ်ား ၏ အရည္ ၊ ေသြးသား တို႕အား လက္ျဖင့္ထိျခင္း ၊ ထိုအသားအားစားျခင္း ။

ရာဂါခံစားေနရေသာသူ ႏွင့္ လက္ျခင္းထိေတြ႕ျခင္း ၊ အေရျပားေပါက္ျပဲေသာေနရာအား ထိေတြ႕ျခင္း ၊ ေသြးသားျခင္းထိေတြ႕ျခင္း ၊ နမ္းျခင္း ၊ လိင္ဆက္ဆံျခင္းတို႕ စသျဖင့္ ေရာဂါရွိသူ၏ အေသြးသား ၊ ေသြး ၊ အခၽြဲ ၊ ခႏၵာကိုယ္မွထြက္ေသာအရည္တို႕ကို လက္ျဖင့္ ထိေတြ႕ရံုျဖင့္ ေရာဂါ ကူးဆက္ႏိုင္သည္ ။

ထိုသို႕ေရာဂါကူးဆက္ၿပီး ၂၁ ရက္အတြင္း ေဝဒနာစတင္ခံစားရမည္ျဖစ္ကာ ၊ ထိုသူမွတဆင့္ ယခု ႏႈန္းထားအတိုင္း ၂.၅ ဦးအားဆက္လက္ ကူးဆက္ေနၿပီး ဆက္တိုက္ ပ်ံ႕ပြားသြားမည္ျဖစ္သည္ ။

ေရာဂါခံစားရၿပီးမၾကာခင္ရက္ပိုင္းအတြင္း ေသဆံုးမည္ျဖစ္သည္ ။

၂. ေရာဂါလကၡဏာေတြကဘယ္လိုလဲ
----------------------------------------
အီဗိုလာ ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးဆက္ခံရၿပီး ၂၁ ရက္အၾကာတြင္ အျပင္းဖ်ားျခင္း ၊ မလႈပ္ရွားႏိုင္ေအာင္ အားအင္ကုန္ဆံုးျခင္း ၊ ၾကြက္သားမ်ား နာက်င္ျခင္း ၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္း ၊ လည္ေခ်ာင္းနာျခင္းတို႕ ျဖစ္ကာ မၾကာခဏ ေအာ့အန္ၿပီး ဝမ္းသြားသည့္ ရာဂါလကၡဏာ ျပလိမ့္မည္ ။

ထိုမွတဆင့္ေရာဂါျပင္းထန္လာကာ ေက်ာက္ကပ္ ၊ အသဲ တို႕၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို ဆိုးဝါးစြာ ပ်က္ဆီးေစကာ မ်က္လံုး ၊ ပါးစပ္ ၊ ႏွာေခါင္းတို႕စေသာ ဒြာရေပါက္မ်ားမွ ေသြးထြက္ျခင္း ၊ အေရျပားေပါက္ျပဲကာ ေသြးထြက္ ျခင္း း စသည့္ခႏၵာကိုယ္ အတြင္းအျပင္ တို႕မွ ေသြးထြက္ကာ ေနာက္ဆံုး ေသဆံုး ေစမည္ျဖစ္သည္ ။

ထိုထက္ဆိုးဝါးသည္မွာ ေရာဂါကူးစက္ခံရေသာ သူ ထိုင္သြားသည့္ ခံု ၊ အိပ္ယာ တို႕မွတဆင့္ ကူးဆက္ေၾကာင္းေတြ႕ရေသာ အခါ အဆိုပါ ႏိုင္ငံ ၃ ႏိုင္ငံတြင္ TAXI (တကၠစီ) ၊ ကား၊ ရထား ၊ ေလယာဥ္ တို႕ပါ ေရာဂါေစာင့္ၾကည့္ ေနရသည့္ အေျခအေန တြင္ရွိေနၿပီျဖစ္သည္ ။

ထိုအီဗိုလာ ဗိုင္းရပ္အား ကုသရန္ေဆးမရွိသကဲ့သုိ႕ ။ေရာဂါကူးစက္ခံရပါက မည္သို႕မွ လုပ္မရေတာ့ပဲ သီသန္႕ခန္းထဲတြင္ ခြဲထားကာ ေသဆံုးသည္ကိုေစာင့္ရမည္ျဖစ္သည္ ။ ေရာဂါပိုး ကူးစက္သူ၏ ၁၀ ရာခိုင္းႏႈန္းကိုသာ ကယ္ဆယ္ႏိုင္ခဲ့ေသးေၾကာင္းသင္သိရမည္ျဖစ္သည္ ။

၃ ဘယ္ႏိုင္ငံေတြအထိ ကူးစက္လာခဲ့ၿပီလဲ
--------------------------------------------
၂၀၁၄ ခုႏွစ္၏အီဗိုလာ ဗိုင္းရပ္ျမစ္ျဖားခံရာ Guinea ႏိုင္ငံမွတဆင့္ ေရာဂါေဝဒနာ ခံစားရသူမ်ား ခရီးသြား ေသာေၾကာင့္ ထိုႏိုင္ငံ၏ အိမ္နီးျခင္းႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္ေသာ Liberia ႏွင့္ Sierra Leone တို႕အား အလွ်င္အျမန္ ကူးဆက္လွ်က္ ရွိသည္ ။

အဆိုပါ ၃ ႏိုင္ငံတြင္ ၂၀၁၄ မတ္လ မွ စတင္ကာယေန႕အထိ လူဦးေရ ၁၂၀၀ ေက်ာ္အား ကူးစက္ေနၿပီး - ၇၀၀ နီးပါးေသဆံုးခဲ့ၿပီျဖစ္သည္ ။၄င္းသည္ ႏွစ္ ၄၀ အတြင္း အဆိုးဝါးဆံုးေသာ ဗိုင္းရပ္ကူးစက္ ေသဆံုးမႈျဖစ္ေၾကာင္း WHO မွထုတ္ျပန္ခဲ့ရသည္ ။

ေရာဂါဆိုးဝါးေသာ ေဒသမ်ားသို႕ ေဆးကုသေပးရန္ ေရာက္ရွိေနေသာ အထူးကု ေဒါက္တာတစ္ဦးအပါအဝင္ ႏိုင္ငံျခားသား လုပ္အားေပး ၂ ဦးေရဂါကူးစက္ခံရသည္ဆိုေသာအခါ ကမာၻႏိုင္ငံမ်ားၾကား အီဗိုလာ သည္ အထူး သတိထားကိုင္တြယ္ရမည့္ ေၾကာက္စရာအေကာင္းဆံုး ကူးစက္ဗိုင္းရပ္ျဖစ္လာခဲ့သည္ ။

အဆိုပါ ၃ ႏိုင္ငံသို႕ စိုက္ပ်ဳိးေရး ၊ က်မ္မာေရ ၊ ပညာေရ တို႕အတြက္ လုပ္အားေပး ေရာက္ရွိေနေသာ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသား ၃၀၀ ေက်ာ္ကို ယခု အခါ အေမရိကန္ က ျပန္လည္ေခၚယူေနၿပီျဖစ္သည္ ။

ယခု အေမရိက ႏိုင္ငံ ၊ လန္ဒန္ ၊ ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ား ၊ တရုတ္ ၊ ဖိလစ္ပိုင္ တို႕တြင္ ေရာဂါလကၡာမ်ားစတင္ေတြ႕ရွိေၾကာင္း ယေန႕သတင္းစာမ်ားတြင္ေၾကာ္ျငာအၿပီး ႏိုင္ငံတကာေလေၾကာင္းလိုင္းမ်ားသည္ အဆိုပါ အီဗိုလာေရာဂါအား ေစာင့္ၾကည့္ေျဖရွင္းရန္ အထူး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားျဖင့္ စတင္ေနရၿပီျဖစ္သည္ ။

၄. မေလးရွားတြင္ ကူးစက္ေနၿပီလား
---------------------------------------
မေလးရွားတြင္ေရာဂါလကၡဏာ ေတြ႕ရွိမႈမရွိေသးပါ ၊ သို႕ေသာ္ မေလးရွားသည္ အာဖရိက ႏိုင္ငံသား မ်ား ဝင္ေရာက္မႈမ်ားေသာေၾကာင့္ ေတြ႕ရွိလာပါက ေျဖရွင္းကိုင္တြယ္ရန္ အသံုးအေဆာင္မ်ား ၊ လိုအပ္ေသာ ကရိယာမ်ားကို ယခု ျပင္ဆင္ထားၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ယေန႕ည သတင္းမ်ားတြင္ တင္ဆက္သြားခဲ့သည္ ။

အီဗိုလာသည္ ႏိုင္ငံျခားသုိကူးစက္ႏႈန္း အလြန္နည္းသည္ ၊ သို႕ေသာ္ ကူးၿပီဆိုပါက ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ နည္းလမ္း မွာ အားလံုးပိတ္ဆို႕ပစ္ရန္သာ ရွိေတာ့သည္ ။ သို႕ေၾကာင့္ လံုးဝမကူးရန္ ကာကြယ္ထားရန္ျဖစ္ၿပီး လိုအပ္သည္မ်ားကို ေဆာင္ရြက္ရန္ ႏိုင္ငံတကာျမို႕ျပ ေလေၾကာင္း အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ The International Civil Aviation Organization (ICAO) သည္လည္း ေဆြးေႏြးေဆာင္ရြက္ေနရၿပီျဖစ္သည္ ။

၅. ေရာဂါကူးစက္တဲ့ ႏိုင္ငံမွာ ဘာေတြျဖစ္ေနၿပီလဲ
------------------------------------------------------
Guinea, Liberia, Sierra Leone စသည့္ အီဗိုလာ အဆိုးဆံုးကူးစက္ရာ ၃ ႏိုင္ငံတြင္ ေက်ာင္းအားလံုး ပိတ္ပစ္ရၿပီျဖစ္သည္ ။

အဆိုပါႏိုင္ငံ ၃ ခု၏ ေဒသ အခ်ဳိ႕တြင္ ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မႈ မရွိေတာ့ပဲ ဆိုးဝါးစြာကူးစက္ၿပီေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္ ။ ေရာဂါကူးစက္မႈသည္ ထိန္းခ်ဳပ္ကိုင္တြယ္ႏိုင္သည့္အဆင့္တြင္မရွိေတာ့ပါ ။ အေျခအေန အလြန္ဆိုးဝါးေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ေယေန႕ ႏိုင္ငံတကာသတင္းဌာနမ်ားကေၾကာ္ျငာသည္ ။

အေျခအေန ေကာင္းမလာပဲ ပိုမိုးဆိုးဝါးကာ ကူးစက္သူ ၂.၅ ဆႏႈန္းျဖင့္ တိုးပြာလာေၾကာင္း ေၾကာက္မက္ဖြယ္သိရွိခဲ့ၾကရသည္ ။

Sierra Leone ႏိုင္ငံရွိ အီဗိုလာေရာဂါ အတြက္ အထူးကုသေနရေသာ ထိပ္တန္း ဆရာဝန္ တစ္ဦးသည္ယခု အီဗိုလာေရာဂါကူးစက္ခံရကာ ေသဆံုးခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္ ။

အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသား ကေနဒါမွ အဆိုပါ ၃ ႏိုင္ငံသို႕ ေရာဂါကုေပရန္ လုပ္အားေပး သြားေရာက္ေသာ ဆရာဝန္တစ္ဦးသည္လည္း ယခုအခါ ေရာဂါကူးစက္ခံေနရၿပီျဖစ္ေၾကာင္းေတြ႕ရွိေသာအခါ အီဗုိလာသည္ ကမာၻကိုျခိမ္းေျခာက္ေနေသာ ဗို္င္းရပ္ အျဖစ္ သတ္မွတ္ရေတာ့သည္ ။

အဆိုပါ ႏိုင္ငံ ၃ ႏိုင္ငံ၏ ေရာဂါကူးစက္ပ်ံ႕ပြားမႈ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးသည္ ယေန႕ ကမာၻအေရးျဖစ္လာခဲ့သည္ ။

Liberia ႏိုင္ငံတြင္မူ ေက်ာင္းအားလံုး အကန္႕အသတ္မရွိ ပိတ္ထားၿပီး အစိုးရဝန္ထမ္းအားလံုး ခြင့္ ရက္ ၃၀ ေပးကာ လုပ္ငန္းအားလံုး ရပ္ဆိုင္းထားရၿပီျဖစ္သည္ ။

Togo အေျခစိုက္ pan-African ေလေၾကာင္းလိုင္းျဖစ္ေသာ ASKY, ေလေၾကာင္းလိုင္းသည္ အဆိုပါ ၃ ႏိုင္ငံမွ အျခား ႏိုင္ငံ ၂၀ သို႕ ေျပးဆြဲပ်ံသန္းေနေသာေလေၾကာင္းျဖစ္ၿပီး ယခု ASKY၏ ေလေၾကာင္းအားလံုး ရပ္ဆိုင္းထားရၿပီျဖစ္သည္ ။ ထိုမွ်မက ယေန႕ ၃၁.၇.၂၀၁၄ တြင္ Ebola ေရာဂါျဖစ္ပြားရာႏိုင္ငံမ်ားသုိ႕ ပ်ံသန္းသည့္ေလေၾကာင္းလိုင္း ၃၅ လိုင္းတိတိ ရပ္တံထားရၿပီျဖစ္သည္ ။

အသက္ ၄၀ ရွိ Liberia ႏိုင္ငံသားတစ္ဦး Nigeria သုိ႕သြားေရာက္ လည္ပတ္အၿပီး ေသဆံုးခဲ့ကာ အဆိုပါေသဆံုးမႈသည္ အီဗိုလာဗိုင္းရပ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း အတည္ျပဳအၿပီး Nigeria ႏိုင္ငံတြင္ ယခု ေစာင့္ၾကည့္ကြပ္ကဲမႈမ်ားျပဳလုပ္ေနရၿပီျဖစ္သည္ ။

ေလေၾကာင္းလိုင္းမ်ားသည္ ႏိုင္ငံတကာသုိ႕ေရာဂါကူးစက္ေစေသာ ေရေသာက္ျမစ္ျဖစ္လာေသာအခါ IATA သည္ ေလေၾကာင္းလိုင္မ်ားအား ထိေရာက္စြာ ထိန္းခ်ဳပ္သြားရန္ ယခု စတင္ေဆာင္ရြက္ၿပီျဖစ္သည္ ။

ယေန႕မွစတင္ၿပီး ေန႕စဥ္ေရာဂါ ပ်ံႏႈံမႈကို ေစာင့္ၾကည့္ကာ ျဖစ္ပြားသည့္ ေနရာမ်ားသုိ႕ ပ်ံသန္ေသာေလေၾကာင္းမ်ားကို တားျမစ္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာေလေၾကာင္းထိန္းခ်ဳပ္ေရးေအဂ်င္စီသည္ ယေန႕ေၾကာ္ျငာခ်က္ထုတ္ျပန္ခဲ့ရၿပီျဖစ္သည္ ။

----------------------------------------------------------

အထက္ပါအေၾကာင္းအရာမ်ားသည္ EBOLA (အီဗိုလာဗိုင္းရပ္) အေၾကာင္း ႏွင့္လက္ရွိ ႏိုင္ငံတကာ အေျဖအေနျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ားအား သတိ ၊ အသိ ၊ ဗဟုသုတ ရေစရန္ သတင္းဌာနမ်ား ၊ က်မ္းမာေရးဆိုင္ရာအင္တာနက္စာမ်က္ႏွာမ်ား ႏွင့္ ဆရာဝန္မိတ္ေဆြမ်ား၏ အကူအညီရယူကာ မေလးရွားေရာက္ျမန္မာမ်ား သိရွိရန္ ဘာသာျပန္တင္ဆက္ေပးျခင္းျဖစ္သည္ ။

ဤေဆာင္းပါးအားမည္သူမဆို ကူးယူႏိုင္သလို မသိရွိေသးသည့္ နီးစပ္ရာ သူငယ္ခ်င္း ၊ မိတ္ေဆြ အားလံုးသုိ႕ ဆက္လက္ လက္ဆင့္ကမ္း (SHARE) ၾကရန္ မေလးရွားေရာက္ျမန္မာမ်ား facebook စာမ်က္ႏွာမွ အထူး တိုက္တြန္းသည္ ။

ဆက္လက္ ထူးျခားမႈမ်ားရွိပါက တင္ဆက္မည္

မေလးရွားေရာက္ျမန္မာမ်ား facebook
www.facebook.com/mmrinmy

Sources : WHO , AFP , BBC , CNN , THESTAR , VOA

ကို မင္း

အီဘိုးလာ ဗိုင္း၇ပ္စ္ ဘယ္ကလူကိုကူးသလဲ။
အာဖ၇ိကန္ေတြဟာ အစာအာဟာ၇အလို့ငွါ
ေတာတြင္းသား လင္းနို့၊ ဒ၇ယ္၊ ျဖဴးေကာင္၊
ေမ်ာက္၊ ေမ်ာက္ဝံ ေတြကို
အမဲလိုက္ စားေသာက္၇ာက တိ၇ိစာၧန္ဗိုင္း၇ပ္စ္္ဟာ
လူေတြကို ကူးစက္ခ့ဲပါတယ္။

ေနာက္ဆံုး အာဖ၇ိကန္ေတြ အကူးမ်ားတာ
သူေသကို ေပြ့ဖက္ နမ္းရႈံ့ျပီး နုတ္ဆက္ၾကတာ။
လူနာ လူေသထိပီး ၂၇က္က ၂၁၇က္တြင္း
ကူးစက္တာ ျပျပီ။
အာ့ေၾကာင့္ လူနာ လူေသ
အသားမထိနဲ႕
ဘာအရည္မွ မထိနဲ႕
လုံးဝမထိနဲ႕လို့
တားတာ။

အ၇ည္=ေသြး ေခြၽး အံဖတ္ အီး ေသး တံေတြး သုတ္
blood, sweat, vomit, feces, urine, saliva or semen

ဆက္စပ္ သိစ၇ာ။
၂၀၇ာစု အဆိုးဝါးဆံုး AIDS ပိုးဟာလဲ အာဖ၇ိကန္ေတြ
ေတာတြင္း ေမ်ာက္၊ ေမ်ာက္ဝံေတြကို ဖမ္းျပီး လိင္ဆက္ဆံတ့ဲအတြက္
AIDS တိ၇ိစာၧန္ဗိုင္း၇ပ္စ္ဟာ လူကို ကုူးစက္ခ့ဲပါတယ္။
 အ့ဲေနာက္ ေယာက်္ားျခင္း လိင္ဆက္ဆံသူေတြ၊ အ့ဲကတဆင့္
လူသားထုတ၇ပ္လံုးဆီ ကူးစက္ခ့ဲပါတယ္။

အခ်ဳပ္ကေတာ့မတ၇ားေလာဘရိွတ့ဲအခ်ိဳ့လူေတြ မခ်ဳပ္တည္းနိုင္တ့ဲ
အလိုေလာဘအတိုင္းမတ၇ားစြါနဲ့ လူသားထုတ၇ပ္လံုးက
ျပန္ေပးဆပ္ၾက၇တာလို့ ျမင္မိတယ္။

0 အၾကံျပဳျခင္း: