http://www.mediafire.com/file/koqm7ihihkydho5/DASSK%20or%20THAZINNI.pdf
http://www.mediafire.com/file/4x4bpi57x7adf57/DASSK%20or%20THAZINNI.doc
Dassk or Thazinni
ရဲေဘာ္ဖိုးသံေခ်ာင္း | တနဂၤေႏြေန႔၊ ေအာက္တုိဘာလ ၃၁ ရက္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ၁၈ နာရီ ၄၆ မိနစ္
နအဖက ေ႐ြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမယ္လို႔ ေၾကညာလိုက္ကတည္းက အဲဒီေ႐ြးေကာက္ပြဲကို ၁၉၉ဝျပည့္ႏွစ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ ေျပာဆိုသံေတြ ေထာင့္အသီးသီးမွာ မၾကာခဏ ၾကားရပါတယ္။ ငယ္ငယ္တုန္းက ေက်ာင္းသင္ခန္းစာထဲက တူတာနဲ႔ မတူတာေတြ ႐ွာေဖြရသလိုပဲ စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းလွပါတယ္။ အခုေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုတာဟာ ခဲတပစ္သာ ေဝးေတာ့တာမို႔ ႏိႈင္းယွဥ္ စဥ္းစားစရာ အခ်က္ေတြ ထပ္ျဖည့္လိုက္ပါတယ္။
ဦးစြာအားျဖင့္ ေထာက္ျပရမွာက ၁၉၉ဝ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဟာ လူထုတိုက္ပြဲၾကီးရဲ႕ေအာင္သီးေအာင္ႏွံ ျဖစ္တယ္၊ သူ႔အလိုအေလ်ာက္ ေပၚလာတာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာကိုပါ။ စစ္အာဏာ႐ွင္ေတြ စိတ္ေျပာင္းလာလို႔၊ စိတ္ေကာင္း ဝင္လာလို႔ က်င္းပေပးတဲ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ မဟုတ္ပါဘူး။ စစ္အာဏာ႐ွင္ေတြက မတတ္သာလြန္းလို႔ လိုက္ေလ်ာရတာ ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကို ေျပာရပါမယ္။ အခု ၂ဝ၁ဝ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ က်ေတာ့ နအဖ စစ္အုပ္စုက ကမၻာ့အသိုင္းအဝိုင္းကို ပစ္မွတ္ထားၿပီး ဖန္တီးလိုက္တဲ့ လုပ္ဇာတ္တခု ျဖစ္ပါတယ္။
၁၉၉ဝတုန္းက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္းနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕တစညပါတီဟာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ႏိုင္မယ္လို႔ တြက္ထားလို႔ က်င္းပခဲ့တာ ျဖစ္သလို ဒီတၾကိမ္မွာလည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္သန္းေ႐ႊတို႔ဟာ မႏိုင္လည္းအႏိုင္၊ ႏိုင္လည္းအႏိုင္ ျဖစ္ရမယ္လို႔ တြက္ၿပီး က်င္းပတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာေတာ့ နည္းနည္းတူတယ္လို႔ ဆိုရမလားပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ ၁၉၉ဝျပည့္ႏွစ္ဆီတုန္းက ႐ွစ္ေလးလံုး အေရးေတာ္ပံုၾကီးရဲ႕အ႐ွိန္က မကုန္ေသးေတာ့ စစ္အုပ္စုနဲ႔ တစညဟာ အခုၾကံ႕ဖြတ္လုပ္သလို ေျပာင္ ညစ္တာ၊ ရမ္းတာေတြမလုပ္ဝံ့ပါဘူး။
စစ္အာဏာ႐ွင္ဆိုတာ အာဏာကို ဆုပ္ကိုင္တဲ့ လက္ကို ဘယ္ေတာ့မွ သူ႔အလိုလို ေျဖေပး မေပး ဆိုတာကို ျငင္းခ်င္သူ႐ွိေကာင္း႐ွိေပမယ့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္း လက္ဆုပ္ေျဖလိုက္ေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သန္းေ႐ႊ အာဏာတက္လာၿပီး တိုင္းျပည္ဟာ ပိုသာ ဆိုးလာတယ္ ဆိုတာကို ေတာ့ ျငင္းမယ့္လူ မ႐ွိဘူးထင္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္မို႔ ၁၉၉ဝ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ ျပည္သူလူထု တခဲနက္ပါဝင္ မဲဆႏၵေပးခဲ့ၾကၿပီး ၂ဝ၁ဝ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာေတာ့ ျပည္သူလူထုပါဝင္မႈ ဘယ္လိုျဖစ္မယ္ဆိုတာ အခုကတည္းက မွန္းလို႔ရေနပါၿပီ။ ၁၉၉ဝ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို ဘယ္သူကမွ သပိတ္ေမွာက္တယ္ဆိုတာ မ႐ွိတာကို အားလံုး မွတ္မိၾကမယ္ ထင္ပါတယ္။ အေ႐ြးခံတဲ့သူေတြ၊ အေ႐ြးခံသူကို ကူညီၾကသူေတြ၊ မဲထည့္သူေတြ အားလံုးဟာတက္တက္ၾကြၾကြ။ ထက္ထက္သန္သန္ခ်ည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတၾကိမ္မွာေတာ့ ဒီေန႔အခါ ျမန္မာျပည္မွာ ႏိုင္ငံေရး ၾသဇာအၾကီးဆံုးလို႔ ဆိုရမယ့္ ႏိုင္ငံေရး အင္အားစုၾကီးက ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို သပိတ္ေမွာက္တယ္လို႔ ေၾကညာထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို သပိတ္ေမွာက္ေရး၊ မဲမေပးေရး လႈပ္႐ွားမႈဆိုတာေတြလည္း ေနရာတကာမွာ ေတြ႔ေနရပါတယ္။ ဒါမ်ိဳးေတြဟာ ၁၉၉ဝတုန္းကဆိုရင္ အိပ္မက္ေတာင္ မမက္ႏိုင္တဲ့ အရာေတြပါ။
၁၉၉ဝ ျပည့္ႏွစ္တုန္းက ေ႐ြးေကာက္ပြဲေၾကာင့္မို႔ ႏိုင္ငံျခားသံ႐ံုးေတြ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဆီကို ေရာက္လာၾကတာကို သတိရၾကပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုေတြ႔ေနရတာကေတာ့ ဒီ ၂ဝ၁ဝ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေၾကာင့္ပဲ တခ်ိဳ႕ေသာ သံ႐ံုးနဲ႔ ႏိုင္ငံျခား အစိုးရေတြဟာ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကို စြန္႔ခြာဖို႔ စဥ္းစားလာတာပါပဲ။ ဟိုတုန္းက စစ္ေအးစစ္ပြဲ ၿပီးကာစအခ်ိန္ျဖစ္ၿပီး အခုအခါက စစ္ေအးစစ္ပြဲၿပီးလို႔ ႏွစ္ေပါင္း ႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္လာတဲ့အခ်ိန္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဟိုတုန္းက ကမၻာမွာ တ႐ုတ္ျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရး အခန္းဟာ သိပ္အေရးမပါေသးပဲ အခုေတာ့ဗမာျပည္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးကို စဥ္းစားၾကရင္ တ႐ုတ္ျပည္နဲ႔ ဆက္စဥ္းစား၊ တ႐ုတ္ျပည္အေၾကာင္ းစဥ္းစားၾကရင္ ျမန္မာျပည္ကို မ်က္စိေရာက္လာၾက၊ အေျခအေန အသစ္ကို ေရာက္လာခဲ့တယ္ မဟုတ္ပါလား။
၁၉၉ဝ ေ႐ြးေကာက္ပြဲၿပီးသြားေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္းဟာ အာဏာကိုေနာက္ကေန ဆက္လက္ ခ်ဳပ္ကိုင္ေနခဲ့တယ္ ဆိုတာကို ဘယ္သူမွ မျငင္းပါဘူး။ ဒါျဖင့္ ဒီတခါေ႐ြးေကာက္ပြဲၿပီးရင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သန္းေ႐ႊက ေနာက္ကေန ခ်ဳပ္ကိုင္တာ လုပ္မလား၊ ေျပာင္ပဲ ရာထူးယူၿပီး ခ်ဳပ္ကိုင္မလားဆိုတာ ေစာင့္ေတာ့ ၾကည့္ရမွာပါ။ ေနာက္တက္တဲ့ အစိုးရကို စစ္အုပ္စုက တနည္းမဟုတ္ တနည္းနဲ႔ ခ်ဳပ္ကိုင္လိမ့္မယ္ဆိုတဲ့ အယူအဆကို ျငင္းပယ္တဲ့လူေတာ့ အင္မတန္မွ နည္းပါလိမ့္မယ္။ ဒီထဲမွာ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ စစ္အာဏာ႐ွင္ေတြဟာ တျဖည္းျဖည္းခ်င္း လက္ဆုပ္ ေျဖသြားလိမ့္မယ္လို႔ ေျပာတာၾကားရပါတယ္။ စစ္အာဏာ႐ွင္ဆိုတာ အာဏာကို ဆုပ္ကိုင္တဲ့ လက္ကို ဘယ္ေတာ့မွ သူ႔အလိုလို ေျဖေပး မေပး ဆိုတာကို ျငင္းခ်င္သူ ႐ွိေကာင္း႐ွိေပမယ့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္း လက္ဆုပ္ေျဖလိုက္ေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သန္းေ႐ႊ အာဏာတက္လာၿပီး တိုင္းျပည္ဟာ ပိုသာ ဆိုးလာတယ္ ဆိုတာကိုေတာ့ ျငင္းမယ့္လူ မ႐ွိဘူးထင္ပါတယ္။ မေမ့ၾကဖို႔ပါ။
၁၉၉ဝ ေ႐ြးေကာက္ပြဲၿပီးေတာ့ နဝတ-နအဖ စစ္အုပ္စုဟာ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ မ႐ွိ၊ ဘာမ႐ွိနဲ႔ တိုင္းျပည္ကို အႏွစ္ ၂ဝေက်ာ္ အုပ္စိုးေနပါတယ္။ ဒီတခါေ႐ြးေကာက္ပြဲအၿပီး အာဏာယူမယ့္ ေျမြေရလဲ စစ္အစိုးရဟာ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ ႐ွိ႐ွိနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ အုပ္စိုးမွာလဲ စဥ္းစားၾကည့္ပါ။ ၁၉၉ဝတုန္းက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေစာေမာင္က ေ႐ြးေကာက္ပြဲၿပီးရင္ က်ဳပ္တို႔ဟာ စစ္တန္းလ်ားကို ျပန္သြားမွာလို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီတခါမွာေတာ့ စစ္တန္းလ်ားကို ျပန္မယ္မေျပာတဲ့အျပင္ အိမ္ဦးမွာ အ႐ူးေခ်းပါတယ္ ဆိုသလို လႊတ္ေတာ္မွာ စစ္သားက ၂၅%ေတာင္ တက္ယူထားပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး စစ္တပ္ရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈ အခန္းဆိုတာနဲ႔ အခ်ိန္မေ႐ြး အာဏာသိမ္းခြင့္ကိုလည္း ဖြဲ႕စည္းပံုမွာ အတိအလင္း ဆိုထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ နအဖကို ျပာျပာသလဲ ဖားရသူေတြေတာင္မွ “စေပ့စ္”ေလး နည္းနည္းရမယ္လို႔ပဲ ေျပာရဲပါတယ္။ ဘယ္သူမွ လႈပ္႐ွားခြင့္ မ်ားမ်ားစားစားရမယ္လို႔ မေရး-မေျပာၾကပါဘူး။
အတိုက္အခံမဟာမိတ္ဆိုတာေလးေတြ ႃဗံုးကနဲဖြဲ႔-ႃဗံုးကနဲကြဲတာေတြေတြ႔ေနရပါတယ္။ အတိုက္အခံ ဆိုတာေတြအခ်င္းခ်င္း အတိုက္အခံ ျဖစ္ေနတာေတြလဲ ေတြ႔ရပါတယ္။ ႏြားကြဲရင္ေခြးဆြဲတဲ့သင္ခန္းစာကို မယူႏိုင္ ၾကရင္ ၁၉၉ဝ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ လြန္တဲ့အခါမွာ စစ္တပ္က အဖမ္းအဆီးေတြ အၾကီးအက်ယ္ လုပ္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကိုပဲ ေထာက္ျပ လိုပါတယ္။
၁၉၉ဝ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ကာလကို ျပန္ၾကည့္လိုက္ရင္ အဲဒီတုန္းက တစညက လြဲၿပီး က်န္တဲ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဝင္သူေတြဟာ ႐ွစ္ေလးလံုးအလံကို မားမားလႊင့္ၿပီး ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ဝင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါနဲ႔ေျပာင္းျပန္ ဒီတခါေ႐ြးေကာက္ပြဲကို ဝင္တဲ့လူေတြကေတာ့ ႐ွစ္ေလးလံုး ကိစၥကို ေလသံမွ မဟၾကပါဘူး။ မၿပီးဆံုးေသးတဲ့ ႐ွစ္ေလးလံုး အံုၾကြမႈၾကီးရဲ႕ ဒီမိုကေရစီအေရးေတာ္ ဆိုတာမ်ိဳးလည္း မေျပာၾကပါဘူး။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အသားယူခ်င္ေတာ့မွာသာ “႐ွစ္ေလးလံုးတုန္းက” ဆိုတာမ်ိဳးေျပာတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အထက္မွာ ေျပာခဲ့သလို ဒီ႐ွစ္ေလးလံုး အေရးေတာ္ပံုၾကီးရဲ႕ အသီးအပြင့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ ဝင္ၿပိဳင္ၾကတယ္ ဆိုေတာ့ အေရးေတာ္ပံု တခုလံုးနဲ႔ဆိုင္တဲ့၊ သမိုင္းနဲ႔ဆိုင္တဲ့ အရာေတြကို ကိုယ့္အက်ိဳးအတြက္ ဆြဲသံုးတာေတြ မလုပ္ခဲ့ၾက ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ နအဖရဲ႕၂ဝ၁ဝ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာေတာ့ သမိုင္းနဲ႔ဆိုင္တဲ့၊ ေက်ာင္းသားထု တရပ္လံုး ပိုင္ဆိုင္တဲ့ ခြပ္ေဒါင္းအလံကို ခိုးသံုးခ်င္တာ၊ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္နဲ႔ ခြဲမရတဲ့ ခေမာက္တံဆိပ္ကို ခိုးယူတာေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။
ေနာက္ေျပာသင့္တဲ့ တခ်က္က ၁၉၉ဝ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတုန္းက တစညပါတီနဲ႔ ဒီေန႔ ႀကံ႕ဖြတ္ မတူဘူးဆိုတဲ့ အခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဟိုတုန္းက တစညဟာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ သူတို႔ မုခ်ႏိုင္မယ္ တြက္ထားတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ ဟန္ကိုယ့္ဖို႔ လုပ္ေနခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ႐ွစ္ေလးလံုး အ႐ွိန္နဲ႔ လူထုၾကီးက ေစာင့္ၾကည့္ေနလို႔ ထင္ရာမစိုင္းဝံ့တာလဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုၾကံ႕ဖြတ္ကေတာ့ တစညလို အျဖစ္မခံခ်င္လို႔ အႏိုင္ရဖို႔အတြက္ မဟားဒယားေတြ အကုန္လုပ္ေနပါတယ္။ ၁၉၉ဝတုန္းက တစညပါတီထဲကို အာဏာလက္႐ွိ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြ ယူနီေဖာင္းခၽြတ္ၿပီး ဝင္တာ၊ အေ႐ြးခံတာ မ႐ွိပါဘူး။ အၿငိမ္းစားဆိုတဲ့ လူေတြခ်ည္းလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။့ ဒီတခါက်ေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သန္းေ႐ႊတို႔တေတြ အစီအစဥ္ေတြနဲ႔ လုပ္ေနတယ္ဆိုတာ ထင္႐ွားေစတဲ့ အဝတ္အစား အေျပာင္းအလဲေတြ မ်က္စိေနာက္ေလာက္ေအာင္ ေတြ႔ေနရပါတယ္။
၁၉၉ဝ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတုန္းက အမ်ိဳးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္နဲ႔ တစညတို႔ရဲ႕ စီးခ်င္းထိုးပြဲ ျဖစ္ေရးကို ဦးတည္ၿပီး တခ်ိဳ႕ ႏိုင္ငံေရးအင္အားစုေတြက တခ်ိဳ႕ မဲဆႏၵနယ္ေတြမွာ အေ႐ြးမခံပဲ ေ႐ွာင္ေပးတာေတြ ႐ွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီတခါမွာေတာ့ ဒါမ်ိဳးမေတြ႔ရပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ အတိုက္အခံ မဟာမိတ္ဆိုတာေလးေတြ ၿဖဳန္းကနဲဖြဲ႔-ၿဖဳန္းကနဲ ကြဲတာေတြ ေတြ႔ေနရပါတယ္။ အတိုက္အခံ ဆိုတာေတြ အခ်င္းခ်င္း အတိုက္အခံျဖစ္ေနတာေတြလဲ ေတြ႔ရပါတယ္။
ဒီတခါ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ အျပတ္အသတ္ အႏိုင္ရမွာက ေ႐ြးေကာက္ပြဲမဝင္ပဲ အမတ္ ေနရာရၾကမယ့္ တမတ္သားစစ္တပ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ သမၼတ စသူေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
၁၉၉ဝ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတုန္းက ႏိုင္ငံေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြထဲက ဘ႑ာေရး အ႐ႈပ္အ႐ွင္းေတြ မၾကားသေလာက္႐ွိခဲ့ၿပီး ဒီတခါမွာေတာ့ တခ်ိဳ႕အဖြဲ႕အစည္းေတြဟာ ဖြဲ႕စည္းၿပီးတာမွ လပိုင္း႐ွိေသးတယ္၊ ေငြေၾကးျပႆနာေတြ စီစီညံေနေအာင္ ၾကားရပါတယ္။ ႏြားကြဲရင္ ေခြးဆြဲတဲ့ သင္ခန္းစာကို မယူႏိုင္ၾကရင္ ၁၉၉ဝ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ လြန္တဲ့အခါမွာ စစ္တပ္က အဖမ္းအဆီးေတြ အၾကီးအက်ယ္ လုပ္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကိုပဲ ေထာက္ျပလိုပါတယ္။
ေနာက္ဆံုး ေျပာသင့္တာကေတာ့ ၁၉၉ဝ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ၿပီးသြားေတာ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္ရသူကို အာဏာ လႊဲမေပးတဲ့အျပင္ ဗမာျပည္ ႏိုင္ငံေရးဟာ ပုိေမွာင္မိုက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီတခါ ေ႐ြးေကာက္ပြဲၿပီးရင္ အလင္းေရာင္ ထြန္းေျပာင္လာမယ္လို႔ ဘယ္သူေျပာႏိုင္ပါသလဲ။ ဒါေတာင္ ဟိုတုန္းက ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ဝင္သူေတြဟာ လူတိုင္း ေအာင္ဆုပန္ ထီလက္မွတ္ ကိုယ္စီနဲ႔လို႔ ေျပာႏိုင္တဲ့ အေျခအေနပါ။ ဒီတခါမွာေတာ့ ဟိုတုန္းက အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္လို အျပတ္အသတ္ႏိုင္ဖို႔ ဆိုတာဟာ ၾကံ႕ဖြတ္ကအစ ဘယ္သူမွ ဘိန္းေျပာင္း အိပ္မက္ေတာင္ မမက္ႏိုင္တဲ့ အေျခအေန ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတခါေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ အျပတ္အသတ္ အႏိုင္ရမွာက ေ႐ြးေကာက္ပြဲ မဝင္ပဲ အမတ္ေနရာရၾကမယ့္ တမတ္သား စစ္တပ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ သမၼတ စသူေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
http://mizzimaburmese.com/edop/songpa/6357-2010-10-31-12-30-43.html
မဇၥ်ိမသတင္းဌာန | တနဂၤေႏြေန႔၊ ေအာက္တုိဘာလ ၃၁ ရက္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ၁၉ နာရီ ၀၁ မိနစ္ (၁)
တတိယကမၻာ ေနာက္ၿမီးဆြဲ ႏုိင္ငံမ်ား ထုံးစံ ႏုိင္ငံေရးအာဏာ ခြဲေဝမႈ အင္မတန္ မမွ်တတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆုိတာေတြကုိ ျပန္ၾကည့္လုိက္ရင္ အုပ္စုိးသူလူတစု အာဏာပုိင္မႈ တရားဝင္ေရး ႏုိးၾကားလာတဲ့ ႏုိင္ငံေရးအင္အားစုအသစ္ေတြဆီ အာဏာလက္ဆုပ္ေျဖမေပးရေရးအတြက္ ဦးတည္ေလ့ရွိတဲ့ ေစတနာဆုိးက အထင္းသား ေပၚေနပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ဒီမုိကေရစီေခတ္လုိ႔ စသတ္မွတ္တဲ့ ၁၉၂၃ ဒုိင္အာခီ (အဂၤလိပ္-ျမန္မာ) ပူးတြဲ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အစကေန ၂ဝ၁ဝထိ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးအေလ့မွာ မည္ကဲ့သုိ႔ ဥပေဒ စည္းမ်ဥ္းမ်ား ေရးထား သတ္မွတ္ေစကာမူ အာဏာပုိင္အလုိက် ဇြတ္တရြတ္ အုပ္ခ်ဳပ္တာ၊ အာဏာရမ်ားအတြက္ အပုိင္စားရ အမတ္ေနရာေတြကုိ ဥပေဒျပဳပီး ခ်န္ထားတတ္တာ၊ ေရြးေကာက္ပြဲ မသမာတာ၊ သပိတ္ေမွာက္ခံရတာ၊ လက္ေအာက္ခံေတြ ဖီဆန္ ပုန္ကန္တာနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး ဖိႏွိပ္ခြဲျခားမႈေတြဟာ အစဥ္အၿမဲ ဒြန္တြဲလ်က္ပါပဲ။ ျခစားတာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ညံ့ဖ်င္းတာ လူထုဘဝ ႏုံခ်ာတာေတြကေတာ့ အစဥ္ေတြ႔ရေသာ ျမန္မာ့ လူမႈႏုိင္ငံေရး လကၡဏာမ်ားေပါ့။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ Burma and India: Some aspects of intellectual life under colonialism (1990) ယွဥ္ျပခဲ့သလုိ ျမန္မာအထက္လႊာရဲ့ ပညာတတ္ေျမာက္မႈဟာ အိႏၵိယလုိ ကမၻာမွာ တုိးႏုိင္တဲ့ အဆင့္မဟုတ္ေတာ့ လူထုကုိ ေခတ္သစ္ထဲ အပါေခၚႏုိင္တဲ့ ႏုိင္ငံေရး ပညာေရး လႈပ္ရွားမႈေတြဟာ ထင္သေလာက္ မေပါက္ခဲ့ပဲ အထက္လႊာဟာလဲ တက္သမွ်အစုိးရ ဒုိ႔အစုိးရဆုိပီး အခြင့္အေရးရွာစားတဲ့ အလုိေတာ္ရိ အမ်ိဳးသား သစၥာေဖာက္ေတြ ဘဝတန္းေလွ်ာကုန္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရး အင္အားစုေတြၾကား ဖိႏွိပ္သူကုိ တြန္းလွန္မယ့္ နည္းဗ်ဴဟာမၾကြယ္ဝတာ၊ အစိတ္စိတ္ကြဲၿပဲပီး ေခါင္းေဆာင္ေတြက အရာရာ ခ်ဳပ္ကုိင္လြန္းတာ၊ ႏုိင္ငံေရး ပညာေရး အေျခခံ ညံ့ဖ်င္းတာနဲ႔ ပညာတတ္ အထက္လႊာနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးေလာက အၿမဲေစာင္ေနတာေတြက ဖိႏွိပ္မႈမွအပျဖစ္ေသာ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးေလာက ေနာက္က်က်န္ေနရျခင္းရဲ့ အေၾကာင္းရင္းခံမ်ားပါပဲ။
ေရြးေကာက္ပြဲ ဆုိတာေတြကုိ ျပန္ၾကည့္လုိက္ ရင္ အုပ္စုိးသူလူတစု အာဏာပုိင္မႈ တရားဝင္ ေရး ႏုိးၾကားလာတဲ့ ႏုိင္ငံေရးအင္အားစု အသစ္ ေတြဆီ အာဏာလက္ဆုပ္ ေျဖမေပးရေရး အတြက္ ဦးတည္
(၂)
ပေဒသရာဇ္ေခတ္ၾကီး ႐ုတ္တရက္ ျပည္ဖုံးကား ခ်လုိက္ရတဲ့ ျမန္မာျပည္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိတဲ့ ႏုိင္ငံေရး ဓေလ့က နယ္ခ့်ဲဆုိတဲ့ သခင္သစ္ အဂၤလိပ္ဆီကရတဲ့ အေလ့လုိ႔ ထင္ၾကပါလိမ့္မယ္။ တကယ္က ရာဇဝင္ထဲက ကမၻာဦး မဟာသမၼတပုံျပင္နဲ႔ စခန္းတည္ခ်င္တဲ့ ဗမာရွင္ဘုရင္ေတြအတြက္ “အမ်ားျပည္သူ ၾကည္ျဖဴစြာ တင္ေျမႇာက္ေသာ”ဆုိတဲ့ ရာဇဝိေသသ ဓမၼရာဇ္ (တရားေသာမင္း)ျဖစ္ဖုိ႔က ႏုိင္ငံေရး အာဏာပုိင္မႈရဲ့ အႏၲိမ ပန္းတုိင္ပါ။ ဒီအတြက္ ဘိသိက္ခံပီး ျပည္သူကုိ က်ိန္စာအထပ္ထပ္နဲ႔ ေၾကာက္ဖြယ္ ကတိေတြ ေပးရေပမယ့္ တကယ္လက္ေတြ႔ မင္းက်င့္တရား ၁ဝ ပါး ျပည့္ေအာင္ ထိန္းလားဆုိတာကုိေတာ့ ဗမာဖာ႐ုိဘုရင္ေတြရဲ့ ပေဒသရာဇ္ ဖိႏွိပ္မႈေတြက ျငင္းဆန္ပါလိမ့္မယ္။ “ထီးလုိမင္းလုိ” ဆုိတာ တကယ္က နန္းတြင္း အုပ္စုေတြၾကားက အားၿပိဳင္ပြဲပဲဆုိတာ ၁၈၇၈က သီေပါမင္းသားကုိ ေရြးခဲ့တဲ့ ဝန္ၾကီးမ်ားရဲ့ နန္းလ်ာေရြးပြဲက ျပေနပါတယ္။
ပါေတာ္မူ အလြန္မွာ ပေဒသရာဇ္ လူတန္းစားက ကမ္းလာတဲ့ အကူအညီကုိ လ်စ္လ်ဴရႈပီး ျမန္မာ့႐ုိးရာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကုိ ဖ်က္၊ အိႏၵိယ ကုိလုိနီစံနစ္ သြတ္သြင္းမႈရဲ့ ဆုိးက်ိဳး အုံၾကြမႈ သခၤန္းစာေတြ တေထာၾကီး ရလုိက္တဲ့ အဂၤလိပ္အရင္းရွင္ နယ္ခ့်ဲဟာ ဆယ္ႏွစ္အၾကာ ၁၈၉၇ မွာ ဥပေဒျပဳ အဖြဲ႔တရပ္ ထူေထာင္ပီး ပေဒသရာဇ္ေဟာင္းေတြ တုိင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေပၚထြန္းစ ျမန္မာ လူလတ္တန္းစားေတြကုိ အဂၤလိပ္နဲ႔ လူမ်ိဳးျခားအရာရွိ အရင္းရွင္ေတြနဲ႔ အတူ ပူးတြဲအၾကံေပးခုိင္းပါတယ္။ မင္းတုိင္ပင္လုိ႔ ေခၚေပမယ့္ တကယ္က ဘာမွတုိင္ပင္ရတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဆာဘုိးသာလုိ တခ်ိဳ ့ျမန္မာၾကီးေတြဆုိ အဂၤလိပ္လုိေတာင္ မတတ္ပါဘူး။ ပီးေတာ့ သူတုိ႔ကုိ ဘုရင္ခံစိတ္ၾကိဳက္ ေရြးခန္႔တာပါ။ ျပင္သစ္ အင္ဒုိခ်ိဳင္းနား၊ မေလးယား၊ ဒတ္ခ်္အေရွ ့အိႏၵိယစတဲ့ တျခားအေရွ ့ဖ်ားကုိလုိနီေတြမွာလဲ အလားတူ လက္ေဝခံအထက္လႊာေတြကုိ အတုိင္ပင္ခံ ႐ုပ္ျပအျဖစ္ ထဲ့သုံးခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ ဝုိင္အမ္ဘီေအပညာတတ္ေတြ လႈံ႔ေဆာ္မႈေၾကာင့္ ပထမကမၻာစစ္ၾကီးတြင္းမွာပဲ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတုိးျမႇင့္ေပးမယ့္ အရိပ္အေယာင္ေတြ စေပၚလာပါတယ္။
ပထမဆုံး ျမန္မာေရြးေကာက္ပြဲ သပိတ္ေမွာက္ကာတြန္းမ်ား (သူရိယ မဂၢဇင္း၊ ၁၉၂၂-၂၃)
တကယ္တမ္း ေပးလာေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲပါတဲ့ လက္ေဝခံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးတမ်ိဳးပါ။
ျမန္မာ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြမွန္းတဲ့ ကုိယ္ပုိင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး မဟုတ္ေသးပါဘူး။ ရွမ္းပေဒသရာဇ္ နယ္ေတြ၊ နယ္ျခားေဒသေတြနဲ႔လဲ ဒီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးသစ္က အက်ံဳးမဝင္ပါဘူး။ အရင္က မ်ဴနီစီပါယ္နဲ႔ အရပ္သူၾကီး ရြာသူၾကီးေရြးပြဲသာရွိခဲ့တဲ့တုိင္းျပည္က ဒီမုိကေရစီရဲ့ ကနဦးေျခလွမ္းဆုိတာေတြကုိ လႈိက္လႈိက္လွဲလွဲမရွိပါဘူး။
ႏုိင္ငံေရးေလာကမွာ အျပင္းလုိင္း အေပ်ာ့လုိင္း အစြန္းေရာက္ဂုိဏ္း အလုိေတာ္ရိဂုိဏ္းဆုိပီး အိမ္ၾကက္ခ်င္းခြပ္တဲ့အေလ့က လႈပ္ရွားမႈ တုိင္းမွာ ပါလာပါတယ္
ေတာနယ္ေတြရဲ့ ေထာက္ခံမႈရတဲ့ ဝံသာႏုဂ်ီစီဘီေအမ်ားက ေရြးေကာက္ပဲြကုိ သပိတ္ေမွာက္တဲ့အတြက္ ဂ်ပန္နဲ႔ ဖိလစ္ပုိင္ေနာက္ အေရွ ့အာရွရဲ့ ပထမဆုံး ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားမွာ မဲေပးသူဦးေရဟာ ေပးခြင့္ရွိသူ ၇ ရာႏႈန္းေတာင္ မရွိပါဘူး။ ဥစၥာဓနနဲ႔ မဲေပးပုိင္ခြင့္ကုိ ကန္႔ထားတဲ့အတြက္ ေပးႏုိင္သူကလဲ လူဦးေရရဲ့ ၁၅ ရာႏႈန္း ရွိတာပါ။အရင္ဥပေဒျပဳအဖြဲ႔ေဟာင္းကလုိ လူမ်ိဳးကြဲေတြနဲ႔ အရင္းရွင္ၾကီးမ်ားအတြက္ ၄ဝ ရာႏႈန္းေလာက္ရွိတဲ့ သီးသန္႔အမတ္ေနရာေတြကလဲ ေျခကုပ္ယူရေအာင္ ခ်န္ထားရေသးတာပါ။ အက်ိဳးဆက္က နယ္ခ့်ဲအလုိေတာ္ရိ “ေရႊေတာင္ၾကားပါတီ”က လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ လူနဲစုမဲေတြနဲ႔ ဝန္ၾကီးေနရာေတြ အမ်ားစုယူခဲ့တာပါပဲ။
ေရြးေကာက္ပြဲဝင္တဲ့ ဂ်ီစီဘီေအနဲ႔ တျခားႏုိင္ငံေရးသမားေတြလဲ လႊတ္ေတာ္ႏုိင္ငံေရးကစားကြက္ထဲမွာပဲ လည္ပီး ကြဲၿပဲ ႏုိင္ငံေရးကြ်မ္းကစားတာနဲ႔ အခ်ိန္ျဖဳန္းေနၾကတဲ့အတြက္ လူထုေထာက္ခံမႈက်ဆင္းခဲ့ပါတယ္။ ေမာရစ္ေကာလစ္ေရးသလုိ ရြာေတြမွာ ေယာက်္ားက မိန္းမကုိ “ဒုိင္အာခီမ”လုိ႔ ဆဲသလုိ ႏုိင္ငံျခား အရင္းရွင္ေတြ အက်ိဳးပဲ ေစာင့္ေရွာက္ေနရတဲ့ ပူးတြဲအုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ဟာ အမ်ားၾကိဳက္ျဖစ္မလာပါ။
အဲဒီကစ ႏုိင္ငံေရးေလာကမွာ အျပင္းလုိင္း အေပ်ာ့လုိင္း အစြန္းေရာက္ဂုိဏ္း အလုိေတာ္ရိဂုိဏ္းဆုိပီး အိမ္ၾကက္ခ်င္းခြပ္တဲ့အေလ့က လႈပ္ရွားမႈတုိင္းမွာ ပါလာပါတယ္။ ေနာက္ အခုေခတ္ စပြန္ဆာေခၚမယ့္ ႏုိင္ငံေရးအလႉ ့ဒကာ အဂၤလိပ္ အိႏၵိယေငြရွင္ေတြရဲ့ ၾသဇာ၊ မဲအေရာင္းအဝယ္ေတြက အင္မတန္ ေျခရႈပ္လာပါတယ္။ အမတ္ေတြ လာဘ္စား အရည္အခ်င္းမျပည့္တာ နာမည္ပ်က္ေနတာ သိတဲ့ နယ္ခ့်ဲကလဲ အိႏၵိယနဲ႔ ခြဲေရးတြဲေရးလုိ အေရးၾကီးကိစၥမ်ိဳးမွာ ျမန္မာထိပ္သီး ကုိယ္က်ိဳးသမားေတြကုိ ဟန္ျပ ေခၚေဆြးေႏြး႐ုံကလြဲလုိ႔ ထဲ့မတြက္ပါဘူး။ ၁၉၃၂ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အိႏၵိယသူေဌးေတြ ပုိက္ဆံယူတဲ့ တြဲေရးဘက္က ႏုိင္ေပမယ့္ ျမန္မာျပည္ကုိ ၿဗိတိသွ် အင္ပါယာဝင္ သီးသန္႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေပး၊ အစုိးရအဖြဲ႔နဲ႔ အထက္နဲ႔ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ေတြ တုိးခ့်ဲ၊ အတြင္းဝန္လုိ ရာထူးၾကီးေတြမွာ ျမန္မာေတြပုိခန္႔ စတဲ့ အထက္လႊာက လုပ္စား ႏုိင္ငံေရး ေစ်းကြက္ကုိ တမ်ိဳးခ့်ဲျပန္ပါတယ္။ ဒီခ်ိန္ထိ တုိ႔ဗမာသခင္ေတြ ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြ တန္ခုိးမထြက္ေသးပါဘူး။ ၁၃ဝဝျပည့္ အေရးေတာ္ပုံ ေခတ္ကမွစပီး အျပင္းစား မ်ိဳးခ်စ္လက္ဝဲ ႏုိင္ငံေရးဟာ ႏုိင္ငံျခား စီးပြားရွင္ေတြေစ်းကြက္ လယ္သမား သူပုန္ထဘူးတဲ့ ျမန္မာျပည္မွာ ၾသဇာတက္လာပါတယ္။ ဒီေနာက္ ဂ်ပန္အကူအညီနဲ႔ လက္နက္ကုိင္ ေတာ္လွန္ေရး လုပ္ရာက အႏွစ္ ၆ဝ တြင္း ပထမဆုံး ျမန္မာပုိင္စစ္တပ္ဟာ လက္ဝဲသခင္ေတြအစြမ္းနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး အင္အားစုၾကီး ျဖစ္လာပါတယ္။
ဂ်ပန္ေခတ္ လြတ္လပ္ေရးမွာ အစုိးရေရာ အတုိင္ပင္ခံ လႊတ္ေတာ္ပါ အဓိပတိဗေမာ္က ဂ်ပန္ခြင့္ျပဳခ်က္နဲ႔ ေရြးေကာက္တာပါ။ ေရႊရည္စိမ္ဆုိတဲ့အတုိင္း ၁၉၃၇ ၿဗိတိသွ်ျမန္မာႏုိင္ငံလုိပဲ ဂ်ပန္ေသြးစုပ္ခံ ႐ုပ္ေသး တုိင္းျပည္သက္သက္ပါ။ ဒီေနာက္ ဂ်ပန္တုိက္ရာမွာလဲ ဦးမေဆာင္ႏုိင္၊ အဂၤလိပ္ျပန္အဝင္မွာလဲ ႏုိးၾကားတဲ့ စစ္ထြက္ လူထုနဲ႔ ဖီလာျပဳပီး ဘုရင္ခံခန္႔ ဥပေဒျပဳေကာင္စီမွာ အလွ်ိဳအလွ်ိဳ ဝင္ရာထူးယူတဲ့ လက်ာ္က်ားအုိေတြအားလုံး ဖဆပလ ျခေသၤ့ၾကီးရဲ့ ႏုိင္ငံေရးစန္းကုိ မယွဥ္ႏုိင္ပဲ ေခတ္ကုန္သြားၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စစ္တြင္း ဒီလက်္ာလူၾကီးေတြဆီက အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ပညာသင္လုိက္ရတဲ့ သခင္လူငယ္ေတြဟာ စစ္ပီး အႏွစ္ ၄ဝ ေက်ာ္ တုိင္းျပည္ကုိ ျပဳလဲျပဳ ဖ်က္လဲဖ်က္ခဲ့ၾကပါတယ္။
လႊတ္ေတာ္ အစုိးရ ျပည္သူ႔တရားသူၾကီး အဖြဲ႔ စတဲ့ အစုိးရ ႏုိင္ငံေရး ယႏၲရားသစ္ေတြကုိ တရားဝင္ေအာင္ လုပ္ေပးေပမယ့္ ဒီ အဖြဲ႔အစည္း ေတြေပၚ မဆလဗဟုိေကာ္မတီနဲ႔ ေခါင္းကုိင္ၾကီး ဦးေနဝင္းအရိပ္က လုံးဝ အုပ္ထားတာပါ။
(၃)
၁၉၄၆ အေထြေထြသပိတ္နဲ႔ အာဏာရလာတဲ့ ေအာင္ဆန္းအစုိးရဟာ ကြန္ျမဴနစ္နဲ႔ ခြာၿပဲပီး နယ္ခ့်ဲနဲ႔ ေစ့စပ္ လြတ္လပ္ေရး ယူတဲ့လမ္းကုိ လုိက္ပါတယ္။ သူ႔လမ္းနဲ႔ လြတ္လပ္ေရး အျမန္ရေပမယ့္ ႏုိင္ငံေရးကြဲလြဲမႈဒဏ္က တုိင္းျပည္ကုိ ခုထိဖ်က္စီးလ်က္ပါ။ ၁၉၄၇ ေရြးေကာက္ပြဲက အေျခခံဥပေဒကုိ ပထမဆုံးဆြဲခြင့္ရတဲ့ လႊတ္ေတာ္ကုိ ေရြးေကာက္ပါတယ္ (အရင္ ဖြဲ႔စည္းပုံ ၂ခုကုိ ကုိလုိနီသခင္ေတြ မာစတာေတြက ခ်မွတ္ေပးတာပါ) ။ ဒီတခါေတာ့ ျမန္မာလက္ဝဲသမားေတြ ဦးေဆာင္ျပ႒ာန္းတဲ့အလွည့္ဆုိေတာ့ ျမန္မာနဲ႔ပူးေပါင္းမယ့္ ေတာင္တန္းသားေတြအတြက္ ရပုိင္ခြင့္ေတြအာမခံတယ္ဆုိပီး ဥပေဒဗိသုကာ ဦးခ်န္ထြန္းစကားနဲ႔ဆုိ “ ျပည္ေထာင္စုအမည္ခံေပမယ့္ အုပ္ခ်ဳပ္ပုံက တျပည္ေထာင္စံနစ္” ၊ ျပည္မကေန ရင္းျမစ္ေတြအားလုံးခ်ဳပ္ကုိင္ထားတဲ့ ျမန္မာကုိလုိနီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးတမ်ိဳး ဖန္တီးပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္ ၂ ရပ္ တန္းတူဆုိေပမယ့္ လူဦးေရအမ်ားဆုံး ျမန္မာေတြ လႊမ္းမုိးတဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က ၾကီးစုိးတာပါ။
အဂၤလိပ္လက္ေဝခံ အရင္းရွင္ေတြရဲ့ အမတ္ေနရာေတြဖယ္ရွားခံရသလုိ ကျပားအမတ္နယ္ေျမေတြပါ ဖ်က္သိမ္းလုိက္ရတယ္။ အဂၤလိပ္ေခတ္မွာ ပစားေပးခံရတဲ့ ကရင္လူမ်ိဳးရဲ့ ႏုိင္ငံေရးက႑ သတ္မွတ္မႈကေတာ့ အင္မတန္ ႔ျပႆနာၾကီး ျဖစ္သြားပါတယ္။
ထုံးစံအတုိင္း ႏုိင္ငံေရးလမ္းေၾကာင္းသေဘာကြဲလုိ႔ သပိတ္ေမွာက္မယ့္ လက်ာ္လူေဟာင္းေတြ၊ ကရင္ထိပ္သီးမ်ားနဲ႔ ကြန္ျမဴနစ္အမ်ားစုကုိ အာဏာစည္းထဲက ကန္႔ပစ္လုိက္ပါတယ္။ လြတ္လပ္ေရးမယူခင္မွာ အရင္လူအဆက္ဆက္ထက္ အာဏာေတြ အမ်ားၾကီးပုိင္လာတယ္ဆုိေပမယ့္ စစ္တပ္ကုိ အကုန္မပုိင္တဲ့ ေအာင္ဆန္းအစုိးရတဝက္ေက်ာ္ နယ္ခ့်ဲလက္နက္နဲ႔ပဲ အရွင္းခံရပါတယ္။ က်န္တဲ့ ကုိသက္ျပင္းမ်ားက နယ္ခ့်ဲစီးပြားေရးနဲ႔ စစ္အက်ိဳးစီးပြားေတြကုိ အမ်ားၾကီးကာကြယ္ေပးရတဲ့ ႏု-အက္တလီစာခ်ဳပ္နဲ႔ လြတ္လပ္ေရးတမ်ိဳးယူၾကပါတယ္။ ဒီေနာက္ အာဏာရအာဏာမဲ့ လက္နက္ကုိင္တပ္ေနာက္ခံေတြရွိတဲ့ ႏုိင္ငံေရးအင္အားစုေတြခ်ည္းမုိ႔ လြတ္လပ္ေရးရပီး မၾကာခင္ပဲ ျပည္တြင္းစစ္စပါတယ္။ 
ပထမဆုံး ျမန္မာေရြးေကာက္ပြဲ သပိတ္ေမွာက္ကာတြန္းမ်ား (သူရိယ မဂၢဇင္း၊ ၁၉၂၂-၂၃)
ဆုိရွယ္လစ္စံနစ္ကုိသြားမယ့္ ဒီမုိကေရစီလႊတ္ေတာ္ထက္ ဝင္ဒါမီယာအစုိးရနဲ႔ စစ္႐ုံးကပဲ တုိင္းျပည္ကုိ ေတာက္ေလွ်ာက္ၾကီးစုိးပါတယ္။ ဖဆပလနဲ႔ လက္ကုိင္စစ္တပ္ဟာ အဂၤလိပ္ကုိလုိနီသမားေနရာကုိယူပီး ႏုိင္ငံေရး လူမ်ိဳးေရးအရ ကြဲျပားတဲ့ အတုိက္အခံမွန္သမွ်ကုိ ေတာထဲပုိ႔ပါတယ္။ နယ္ခ့်ဲလက္ပါးေစ အထက္လႊာ ပညာတတ္မ်ားကုိလဲ မယုံတာမုိ႔ ကုိယ္ပုိင္ လူယုံပညာတတ္ေတြ ေမြးပါတယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး တရားေရး မ႑ိဳင္ေတြ ယုိင္နဲ႔ပီး ပါတီဗ်ဴ႐ုိကရက္ေတြ ၾကီးစုိးတာပဲ အဖတ္တင္ပါတယ္။
ေဒါက္တာ ေမာင္ေမာင္ေရးသလုိ စစ္ၿပီ းေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ ပုိပီးေလးနက္ ၾကမ္းတမ္းလာပါတယ္။ စစ္တပ္က ဖဆပလကုိ နည္းမ်ိဳးစုံနဲ႔ ကူတဲ့အျပင္ ခါးပုိက္ေဆာင္တပ္ ကုိယ္စီနဲ႔ နယ္က ႏုိင္ငံေရး လူမုိက္အမတ္ၾကီးေတြရဲ့ ၿခိမ္းေျခာက္သတ္ျဖတ္မႈေတြက အမည္းစက္ ထင္က်န္ခဲ့သလုိ ေတာထဲက ကြန္ျမဴနစ္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈနဲ႔ ေျမေပၚကြန္ျမဴနစ္ေတြ မဲရေနတယ္လုိ႔လဲ စစ္တပ္နဲ႔ ဖဆပလက စြပ္စြဲျပန္ပါတယ္။ မပီျပင္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ ဆရာေမြး တပည့္ေမြး အခြင့္ထူးခံတဲ့ အက်င့္ေတြေၾကာင့္ ဖဆပလ ၂ ျခမ္းကြဲခ်ိန္မွာ ျပန္ေစ့စပ္ဖုိ႔ ေရြးေကာက္ပြဲလမ္းက သြားဘုိ႔ထက္ အျပဳတ္တုိက္ဖုိ႔လမ္းကုိသာ ဦးတည္ေနၾကပါတယ္။ ေနာက္ဆုံး ပမညတမဲနဲ႔ ေပါင္းတဲ့ဦးႏုကုိ ကြန္ျမဴနစ္နဲ႔ပါ ေပါင္းေတာ့မယ္ဆုိပီး တပ္က အာဏာေတာင္းတဲ့ ကိန္းၾကံဳပါေတာ့တယ္။
တပ္က အိမ္ေစာင့္တက္ထိန္းတဲ့ ၂ ႏွစ္မွာ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြကုိ ဖိႏွိပ္မႈက အရပ္သားေခတ္ထက္ အဆမတန္ဆုိးရြားပါတယ္။ လာေတာ့မယ့္ကာလၾကီးတခုအတြက္ နိဒါန္းလဲျဖစ္ပါတယ္။ ဂ်ပန္ေခတ္မွာ သခင္ေတြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပညာတတ္သြားပီ ထင္ၾကသလုိပဲ ဒီအကြဲအၿပဲမွာ အာဏာအနီးကပ္ ကုိင္လုိက္ဖူးတဲ့ စစ္ဗုိလ္မႉးမ်ားလဲ ပုိေျမာက္သြားပါတယ္။ ျပည္တြင္းစစ္မွာ အသာစီးရေနတဲ့အတြက္ တုိင္းျပည္ ကယ္တင္ရွင္လုိ႔ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိယ္ ျပန္ထင္လာတဲ့ စစ္ဗုိလ္မ်ားဟာ ကုိယ္ပုိင္ ဆုိရွယ္လစ္ဝါဒကုိ ေဖာ္စပ္ေနသလုိ စီးပြားေရးအားျဖင့္လဲ တုိင္းျပည္ဘ႑ာေတြနဲ႔ ထူေထာင္ထားတဲ့ လုပ္ငန္းၾကီးေတြနဲ႔ အၾကီးဆုံး ျပည္တြင္း အရင္းရွင္ ျဖစ္လာေတာ့တာပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ သူတုိ႔ယုံတဲ့ တည္ၿမဲအုပ္စုႏုိင္ရင္ အာဏာကုိ ေနာက္ကြယ္က အရင္လုိပဲ ထိန္းႏုိင္မယ္ဆုိပီး ၁၉၆ဝ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ က်င္းပေပးေပမယ့္ ႏွမ္းထြက္လြဲပီး ဂ်ပန္ဝင္ထဲက အႏွစ္ ၂ဝ နီးပါး ႏုိင္ငံေရးစေကာထဲမွာ လိမ့္ေနရတဲ့ ဇီးျဖဴသီးလူထုရဲ့ အန္တုမႈကုိ ခံသြားရပါတယ္။
သုိ႔ေသာ္ ဦးႏုပါတီရဲ့ ႏုိင္ငံေရးအေျခမခုိင္မႈနဲ႔ အိမ္ေစာင့္ေခတ္ ႏုိင္ငံေရး ခါးပုိက္ေဆာင္တပ္ေတြ ဖ်က္ပီးကထဲက တုိင္းျပည္ရဲ့ လက္နက္အာဏာကုိ လုံးဝပုိင္သြားတဲ့ တပ္ကုိ ပထစနဲ႔ တုိင္းရင္းသားမ်ားက ႏုိင္ငံေရး စီးပြားေရးအရ ၿဖိဳခြဲမွာစုိးတဲ့ သံသယေတြေၾကာင့္ ၂ ႏွစ္အတြင္း ေနာက္ထပ္ အာဏာသိမ္းပြဲ ျဖစ္ျပန္ပါတယ္။ “ပေဒသရာဇ္စြဲမ်ားႏွင့္ စီးပြားေရးမညီမွ်မႈကုိ တုိက္ဖ်က္ရန္ အေျခခံဥပေဒႏွင့္ ပါလီမန္ အေဆာင္အေယာင္မ်ား ေခတၱ ျဖဳတ္ခ်ထားရပါအုံးမည္”ဆုိတဲ့ စစ္အုပ္စုဟာ အရင္ႏုိင္ငံေရး လူတန္းစားကုိ ပထမ သိမ္းသြင္းၾကည့္ပါေသးတယ္။
ေနာက္ဆုံး ၁၉၆၉ ျပည္တြင္း ညီညြတ္ေရး အၾကံေပးအဖြဲ႔ကုိ ဖ်က္လုိက္ပီးေနာက္မွ စစ္တပ္ၾသဇာခံ လက္ဝဲသမား တခ်ိဳ႕ကုိ သုံးပီး လမ္းစဥ္ပါတီ ဦးေဆာင္တဲ့ အေျခခံဥပေဒသစ္ကုိဆြဲကာ အရပ္သား အသြင္ေျပာင္းဘုိ႔ ဆုံးျဖတ္လုိက္ပါတယ္။ ဒီၾကားထဲမွာ အရင္အစုိးရ လက္ေဝခံ အရင္းရွင္ေတြကုိ ျပည္သူပုိင္ စံနစ္နဲ႔ အရင္ရွင္းပစ္၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကုိ ျပည္သူ႔အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေျပာင္းတယ္ဆုိပီး စစ္ဗုိလ္ေတြက ေနရာတကာ ဝင္ပါသလုိ မဆလကလြဲပီး က်န္တဲ့ ပါတီရွိသမွ်ဖ်က္၊ လူေတြေထာင္ခ် ေတာထဲေမာင္းပုိ႔တဲ့ ဖိႏွိပ္မႈေတြ လုပ္လာျပန္လုိ႔ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္းတုိ႔ လူဝတ္လဲပီး အေျခခံဥပေဒ ဆႏၵခံယူမယ္လုပ္ခ်ိန္မွာပဲ ႏုိင္ငံေရးက လုံးဝမီးေသေနပါပီ။
တပ္အင္အားအမ်ားဆုံးႏုိင္ငံေတာ္ပါတီကပဲ ႏုိင္မယ့္အလားအလာၾကီးေနပီး ဦးႏု၊ ေဒၚစုလုိ ၾသဇာသတၱိၾကီးတဲ့ ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္မ်ိဳးလဲ မပါတဲ့အတြက္ ေနာက္လႊတ္ေတာ္ဟာလဲ ၾကံ့ဖြံ႔နဲ႔ စစ္တပ္ႏွီးေႏွာပြဲပဲ ျဖစ္ဖုိ႔မ်ားေနပါပီ။
အစုိးရ အရာရွိေဟာင္းမ်ား နာမည္ခံပီး စစ္ဗုိလ္မ်ား ၾကီးစုိးတဲ့ ဆႏၵခံယူပြဲနဲ႔ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ေတြကေန ဆုိရွယ္လစ္ႏုိင္ငံ၊ ႏုိင္ငံေတာ္ေကာင္စီ လႊတ္ေတာ္ အစုိးရ ျပည္သူ႔တရားသူၾကီး အဖြဲ႔စတဲ့ အစုိးရ ႏုိင္ငံေရး ယႏၲရားသစ္ေတြကုိ တရားဝင္ေအာင္ လုပ္ေပးေပမယ့္ ဒီအဖြဲ႔အစည္းေတြေပၚ မဆလ ဗဟုိေကာ္မတီနဲ႔ ေခါင္းကုိင္ၾကီး ဦးေနဝင္းအရိပ္က လုံးဝအုပ္ထားတာပါ။ ဖဆပလလႊတ္ေတာ္ထက္ အမ်ားၾကီး ပုိဆုိးတဲ့ ဒီလႊတ္ေတာ္နဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ ၈၈ အေရးအခင္းထိ ဘုရင္ေခတ္ ညီလာခံ သဘင္ အဆင့္ထက္ ဘာမွမပုိတဲ့ အဆင့္နဲ႔တင္ ပီးသြားပါတယ္။ မဆလ အေျခခံဥပေဒက ခြင့္ျပဳတဲ့ ဆႏၵျပခြင့္စတဲ့ ဆုိရွယ္လစ္ ဒီမုိကေရစီ အခြင့္အေရးေတြကလဲ တကယ္ေပးတာမဟုတ္လုိ႔ ႏုိင္ငံေရး စီးပြားေရး အက်ပ္အတည္းေတြဟာ ဘယ္ေတာ့မွ ေျပေလ်ာ့မသြားပဲ ဖိႏွိပ္ေလ ၾကြေလမုိ႔ ေနာက္ဆုံးမွာေတာ့ လူေထာင္ခ်ီ သတ္ခံရတဲ့ ဖိႏွိပ္မႈၾကီးနဲ႔ စစ္ႏုိင္ငံေရး တေခတ္ ရပ္သြားျပန္ပါတယ္။
(၄)
အေရးအခင္းမွာ ျပန္နလံထူလာတဲ့ အရပ္သား ႏုိင္ငံေရး အင္အားစုမ်ားနဲ႔ စစ္အာဏာပုိင္ အေဟာင္းအသစ္ေတြ ေျပလည္ေအာင္ မညွိႏႈိင္းႏုိင္ပဲ ေရြးေကာက္ပြဲ နည္းေဟာင္းၾကီးပဲ ထပ္လုိက္တဲ့အတြက္ ၁၉၉ဝမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ့ NLD ပါတီအႏုိင္ရပီး မဆလပါတီသစ္ မရႈမလွျဖစ္သြားပါတယ္။ ဒီတခါေတာ့ လုံးဝ အာဏာမလႊဲေပးရဲေတာ့တဲ့ တပ္က လက္တလုံးျခား ညစ္ပတ္ပီး အမ်ိဳးသားညီလာခံ၊ အေျခခံ ဥပေဒသစ္ ေရးဆြဲေရး စတာေတြနဲ႔ အႏွစ္ ၂ဝ အခ်ိန္ ဆက္ဆြဲပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရး အင္အားစုေတြ လႈပ္မျဖစ္ေအာင္ ထြက္ေျပးရေအာင္ ဖိႏွိပ္ထားသလုိ စီးပြားေရးအရ တႏုိင္ငံလုံးအသုံးခ်အျမတ္ထုတ္ပီး စစ္တပ္ကုိ အစြမ္းကုန္ခ့်ဲထြင္ပါတယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာလဲ တပ္ကပဲ အစစ ဝင္ျခယ္လွယ္ေနတာပါ။
၂ဝဝ၇ သံဃာ့အုံၾကြမႈ အၿပီးမွာေတာ့ စစ္တပ္ရဲ့ ႏုိင္ငံေရး အာဏာပုိင္မႈကုိ တရားဝင္ေအာင္လုပ္ရင္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ဖိအားေတြ ေလ်ာ့တန္ရဲ့ဆုိပီး အစဥ္အဆက္ အာဏာရ လူတန္းစားမ်ား ထုံးစံ ေသခ်ာျပင္ဆင္ ဖိႏွိပ္ပီးမွ အေျခခံ ဥပေဒ ဆႏၵခံယူပြဲ၊ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိတာေတြ ျပန္ေဖာ္ပါတယ္။ ဒီတခါ ဖြဲ႔စည္းပုံမွာ လႊတ္ေတာ္ အဆင့္ဆင့္နဲ႔ အစုိးရထဲက စစ္တပ္အပုိင္ေနရာေတြ သတ္မွတ္တာ၊ ပီးေတာ့ ကာကြယ္ေရး ေကာင္စီကေန တုိင္းျပည္အာဏာကုိ အခ်ိန္မေရြး ျပန္ယူႏုိင္တာ၊ လႊတ္ေတာ္ ဖ်က္ပစ္ခြင့္ ဆုိတာေတြက ဒုိင္အာခီ လႊတ္ေတာ္ကဲ့သုိ႔ ျပည္သူ႔ကုိယ္စားျပဳခြင့္ ျပန္ဆုတ္ယုတ္သြားတာ ေတြ႔ရတယ္။ လူမ်ိဳးစုေနရာေတြ ကလဖန္ထုိးပီး တုိင္းရင္းသားေတြကုိ သိမ္းသြင္းသလုိ တုိင္းနဲ႔ျပည္နယ္၊ အထူးေဒသ လႊတ္ေတာ္ဆုိတဲ့ သီးသန္႔ ေရြးေကာက္ရတဲ့ အမတ္ေနရာပုိေတြကလဲ “လူမ်ားပြဲမစည္” အမတ္ေတြ ဗြက္ေပါက္ပီး “ေပါ”ကုန္ေအာင္ လုပ္႐ုံသက္သက္ရွိပါတယ္။
ဒီႏုိင္ငံေတာ္ခ်ီတက္ပြဲမွာ မပါခ်င္တဲ့ အရင္အေရြးခံအႏုိင္ရ အာဏာမရေသးတဲ့ ပါတီေတြကုိ ဖ်က္ပစ္ပီး ႏုိင္ငံေရး ၾသဇာနိမ့္တဲ့ သူေတြကုိ ဝင္ၿပိဳင္ခုိင္း၊ လႊတ္ေတာ္ေပၚလာရင္ လြတ္လပ္မႈေတြ တစတစ တုိးေတာင္းႏုိင္မယ္ဆုိတဲ့ ႏုိင္ငံေရး ဒ႑ာရီေတြ ဖန္တီးပီး ေရြးေကာက္ပြဲ လႈံ႔ေဆာ္စတဲ့ နည္းမ်ိဳးစုံနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးဘူးသြင္းဘုိ႔ အားထုတ္ေလရဲ့။ ပုိအ႐ုပ္ဆုိးတာက စစ္ဆုိရွယ္လစ္ေခတ္က မဆလလုိပဲ ၾကံ့ခုိင္ေရးကေန စစ္အစုိးရအာဏာလႊမ္းဘုိ႔ မတရားသျဖင့္ ဝင္ၿပိဳင္တာပါပဲ။ ဝင္ၿပိဳင္မိတဲ့ ႏုိင္ငံေရး အုပ္စုေတြကုိ ဘ႑ာေရး စည္း႐ုံးေရးအရ မ်ိဳးစုံေႏွာင့္ယွက္ေနတဲ့အတြက္ ဖဆပလ မဆလေခတ္ေတြလုိ တပ္အင္အား အမ်ားဆုံး ႏုိင္ငံေတာ္ပါတီကပဲ ႏုိင္မယ့္အလားအလာၾကီးေနပီး ဦးႏု၊ ေဒၚစုလုိ ၾသဇာသတၱိၾကီးတဲ့ ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္မ်ိဳးလဲ မပါတဲ့အတြက္ ေနာက္လႊတ္ေတာ္ဟာလဲ ၾကံ့ဖြံ႔နဲ႔ စစ္တပ္ႏွီးေႏွာပြဲပဲ ျဖစ္ဖုိ႔မ်ားေနပါပီ။ ေနျပည္ေတာ္စစ္႐ုံးကပဲ အာဏာဆက္ထိန္းမယ့္ အသြင္မွန္းလုိ႔ ရေနပီပဲ။ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ေတြကုိ အပစ္ခတ္ ရပ္စဲေရးနဲ႔ ၾကိဳးလွန္ထားပီး ခုမွ လက္နက္ျဖဳတ္ခုိင္း ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ခုိင္း၊ ၾသဇာ မေညာင္းမယ့္နယ္ေတြမွာ ေရြးေကာက္ပြဲဖ်က္စတဲ့ ဖိႏွိပ္မႈမ်ားကလဲ တဘာသာပါပဲ။
တမူထူးတာက ဒီတခါ ျပည္ပအေထာက္အပံ့ခံ တတိယအုပ္စုဆုိတဲ့ အထက္လႊာႏုိင္ငံေရးပြဲစားမ်ားက စစ္အုပ္စုေရြးေကာက္ပြဲအသစ္ကုိ ေၾကာ္ျငာဝင္ပီး အေရြးခံမယ့္သူေတြအတြက္ ႏုိင္ငံျခားက ရန္ပုံေငြ ရွာေပးေနၾကတာပါ။ ေရြးေကာက္ပြဲဆန္႔က်င္တဲ့ ပင္မ အတုိက္အခံေတြကုိေတာ့ ရက္ဒီကယ္ စိတ္ကူးယဥ္ေတြလုိ႔ တံဆိပ္ႏွိပ္ပီး ဒီမုိကရက္တစ္လမ္းေၾကာင္းကုိ မလုိက္ႏုိင္တဲ့ အတၱသမားေတြလုိ႔ ရႈံ႔ခ်ေနပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲမဝင္ပဲ ပါတီအဖ်က္ခံရေသာ္လဲ ေရြးေကာက္ပြဲသပိတ္ေမွာက္ေရးကုိ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားၾကားက ေရွ ့တုိးေျပာေနဆဲ NLD နဲ႔ ယခင္အေရြးခံ ပါတီမ်ားကေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး ျပႆနာေတြ ေျဖရွင္းမရႏုိင္ဘူး၊ အားလုံးပါဝင္တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲကသာ ေျပလည္ေအာင္ လုပ္ႏုိင္မယ္လုိ႔ သတိေပးေနၾကတုန္းပါ။
ဒီအယူအဆကုိ ၁၉၈၈ အေရးအခင္းတြင္း ၾကားျဖတ္အစုိးရ ေတာင္းေနခ်ိန္ကေန ေရြးေကာက္ပြဲ ေအာင္ပြဲခံပီး ဂႏၶီခန္းမကေန NLD ကုိ အာဏာလႊဲဘုိ႔ ေတာင္းဆုိတဲ့အခ်ိန္ေတြ တုန္းကသာ အဓိက ကုိင္စြဲခဲ့ဲ့ရင္ ခုလုိ ေရြးေကာက္ပြဲပီး အာဏာသိမ္း ေနာက္တခါ ေရြးေကာက္ပဲြစတဲ့ ႏုိင္ငံေရး မတည္ၿငိမ္ဆုတ္ယုတ္ တဖက္သတ္ ဗုိလ္က်မႈ သံသရာက ေစာေစာလြတ္ခဲ့ေကာင္းရဲ့လုိ႔ပဲ ေအာက္ေမ့မိပါတယ္။စီးပြားေရး အရင္းအျမစ္ေတြကုိ ပုဂၢလိကပုိင္ ျပဳတယ္ဆုိပီး တပ္နဲ႔နီးစပ္ရာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မိသားစုမ်ားလက္ထဲ ထုိးထည့္ေနခ်ိန္မွာ လုပ္မယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲကေတာ့ တပ္ကုိယ္စားျပဳ ႏုိင္ငံေရးတေခတ္အတြက္ လမ္းခင္းေပး႐ုံရွိပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ စီးပြားေရးလုပ္ဖုိ႔ ေဇာကပ္ေနတဲ့ အေနာက္အရင္းရွင္မ်ားကလဲ တ႐ုတ္-အိႏၵိယလက္ထဲ ေပါေခ်ာင္ေကာင္း ေရာက္ကုန္တဲ့ ျမန္မာ့စြမ္းအင္ ရင္းျမစ္ေတြကုိ ရဘုိ႔ဆုိရင္ ဒီ တပ္လႊတ္ေတာ္ကုိ အသိအမွတ္ျပဳဘုိ႔ ဦးမေလးပါဘူး။
ဒီအယူအဆကုိ ၁၉၈၈ အေရးအခင္းတြင္း ၾကားျဖတ္အစုိးရေတာင္းေနခ်ိန္ကေန ေရြးေကာက္ပြဲေအာင္ပြဲခံပီး ဂႏၶီခန္းမကေန NLD ကုိ အာဏာလႊဲဘုိ႔ ေတာင္းဆုိတဲ့ အခ်ိန္ေတြတုန္းကသာ အဓိကကုိင္စြဲခဲ့ဲ့ရင္ ခုလုိ ေရြးေကာက္ပြဲပီး အာဏာသိမ္း ေနာက္တခါ ေရြးေကာက္ပဲြစတဲ့ ႏုိင္ငံေရး မတည္ၿငိမ္ ဆုတ္ယုတ္ တဖက္သတ္ ဗုိလ္က်မႈသံသရာက ေစာေစာ လြတ္ခဲ့ေကာင္းရဲ့လုိ႔ပဲ ေအာက္ေမ့ မိပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ အေရးအခင္းေနာက္ပုိင္း အတုိက္အခံေတြကုိ ေထာက္ခံလာတဲ့ အေနာက္ႏုိင္ငံ အစုိးရနဲ႔ အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ့ မူဝါဒေတြဟာလဲ ေရြးေကာက္ပြဲနီးတာနဲ႔ ေျပာစရာေတြ အေတာ္မ်ားလာပါတယ္။ ဂလုိဘယ္ေခတ္ရဲ့ ေကာင္းက်ိဳးေၾကာင့္ စစ္အုပ္စု ဖိႏွိပ္မႈေတြ အရင္ေလာက္ လက္သံ မေျပာင္ရဲဘူး ေျပာႏုိင္ေပမယ့္ ႏုိင္ငံတကာ ေစ်းကြက္ၾကီးက ျမန္မာစစ္အစုိးရနဲ႔ “ကုလားေအာင္ပ ေဆြသားမိတ္တူ” လုပ္ခ်င္ေနတာပါ။ ဖိႏွိပ္လက္စေတြ မေဖ်ာက္ရေသးလုိ႔သာ ဝင္မလုံးဝံ့ေသးတာပါ။ ျပည္တြင္းက က်ပ္တည္း ဖိႏွိပ္မႈ အမ်ိဳးစုံေအာက္မွာ ႐ုန္းေနရတဲ့ လူထုကေတာ့ ေဖာက္မထြက္ႏုိင္တဲ့ ႏုိင္ငံေရးဇာတ္ေမ်ာကုိ ေပယ်ာလကန္ ျပဳထားပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရးအုပ္စုေတြလဲ အေတာ္လက္ပန္းက်ပီး ဆက္ခံမယ့္ မ်ိဳးဆက္ ေကာင္းေကာင္းကုိ ထြက္မလာသေလာက္ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီတေခါက္လဲ မဆလစံနစ္ကုိ အသက္သြင္းတုန္းကလုိ ႏုိင္ငံေရး အသံတိတ္ေနတဲ့ တုိင္းျပည္၊ တခ်က္တခ်က္ ထအုံၾကြတဲ့ တုိင္းျပည္မ်ိဳးပဲ ျပန္ျဖစ္ဖုိ႔မ်ားပါတယ္။
လူတစု လူတန္းစားတခု ကုိယ္က်ိဳးတြက္ တုိင္းျပည္ကုိ ဖိႏွိပ္ေသြးစုပ္တဲ့ ဒီမုိကေရစီနာမည္ခံ လႊတ္ေတာ္ေခတ္ဆုိးၾကီးေတြကုိ ျမန္မာေတြ အရည္လည္ပီး အျမန္ေတာထုတ္ႏုိင္ပါေစ။ အားလုံးတန္းတူ ညီညြတ္လြတ္လပ္တဲ့ ႏုိင္ငံေရးတုိင္းျပည္ကုိ ထူေထာင္ရဲၾကပါေစ။
http://mizzimaburmese.com/edop/songpa/6358-2010-10-31-13-04-53.html
ျပည္တြင္း ဂ်ာနယ္ အယ္ဒီတာတဦး စေန, 30 ေအာက္တိုဘာ 2010
ဒီကေန႔ ပါတီေတြရဲ႕အေနအထားက အမ်ားစုက လူထုနဲ႔ထိေတြ႔ႏိုင္ဖို႔အတြက္ မီဒီယာေတြေပၚမွာ အားျပဳေနရတယ္။ အထူးသျဖင့္ မီဒီယာေတြထဲမွာ ဂ်ာနယ္ေတြကို အားျပဳေနရတယ္ဆုိေတာ့ လူထုနဲ႔ထိေတြ႔ႏိုင္တဲ့အခြင့္အလမ္း အင္မတန္နည္းတယ္။ ေနာက္ နယ္ေတြဆင္းၾကတဲ့အခါမွာလည္း တိုေတာင္းတဲ့အခ်ိန္ကာလအတြင္းမွာ လူထုက ေကာင္းေကာင္း မသိေသးဘူး။ ဒီအေနအထားမ်ဳိးနဲ႔ မၾကာခင္ရက္ပိုင္းအတြင္းမွာ ေရြးေကာက္ပဲြကို ျဖတ္သန္းရေတာ့မယ္။
ႀကိဳက္သည္ျဖစ္ေစ၊ မႀကိဳက္သည္ျဖစ္ေစ၊ ဒီမိုကေရစီ မ်က္ႏွာဖံုးစြပ္ထားတဲ့ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပဲြဟာ ျဖတ္ကို ျဖတ္သန္း ရေတာ့မွာ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ လက္ရွိကလည္းပဲ မ.ဆ.လ ေခတ္တုံးကလည္း ဆုိရွယ္လစ္၀ါဒ ေခတ္စားတဲ့အခ်ိန္မွာ ဆိုရွယ္လစ္ မ်က္ႏွာဖံုး စြပ္ၿပီးေတာ့ စစ္တပ္က ဗိုလ္က်စိုးမိုးေရးကို ခ်ဳပ္ကိုင္ခဲ့တာပဲ။ လက္ရွိလည္း ဒီမုိကေရစီ မ်က္ႏွာဖံုးစြပ္ ထားတာ အထင္အရွားပဲ။
အဲသလို လက္ေအာက္မွာလုပ္ရတဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြျဖစ္တာေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပဲြရဲ႕ ဟိုမွာဘက္ေတြကိုပါ ထည့္သြင္း စဥ္းစားထားဖို႔ လိုတယ္။ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒမွာလည္း ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးက႑ဆိုတာ ေရးဆဲြထားတာပါတဲ့အတြက္ အဲဒီ အခြင့္အေရးေတြကို အစဲြျပဳၿပီးေတာ့မွ လြတ္လပ္စြာ သင္းပင္းဖဲြ႔စည္းခြင့္တို႔၊ လြတ္လပ္စြာ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ခြင့္တို႔၊ လြတ္လပ္စြာ စီတန္းလွည့္လည္ဆႏၵျပခြင့္တို႔ စတဲ့ ဒီအခ်က္အလက္ေတြကို ေရြးေကာက္ပဲြအလြန္ ဟိုဘက္မွာေတာ့ ဒီဟာေတြကို အရအမိ ဆုပ္ကိုင္ႏိုင္ဖို႔လိုတယ္။
အဲဒီေတာ့ ဒီ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပဲြဟာ ပန္းတုိင္မဟုတ္ဘူး၊ လက္ရွိ ႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အၾကပ္အတည္း အားလံုးကို ေျဖရွင္း ေပးႏိုင္တဲ့ တခုတည္းေသာလမ္းေၾကာင္းမဟုတ္ဘူးဆိုတာေတာ့ အားလံုးသေဘာေပါက္ဖို႔လိုတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ျမင္တယ္။
အဲဒီေတာ့ အခုလက္ရွိေတြ႔ေနရတဲ့အေနအထားက ျခေသၤ့နဲ႔ စပါးႏွံမဟုတ္ရင္ၿပီးေရာ ဆုိၿပီးေတာ့မွ က်ေနာ္တို႔ ဒီမုိကရက္တစ္အင္အားစု လို႔ ယူဆရတဲ့ ဒီဘက္က ပါတီအမ်ားစုကို ျပည္သူေတြက မဲေပးခ်င္တယ္။
ေပးခ်င္ေသာ္လည္းပဲ ပါတီေတြက အခ်ိန္တိုေတာင္းတဲ့အတြင္းမွာ ပါတီေတြဖဲြ႔၊ မဲဆႏၵနယ္ေျမေတြေရြးခ်ယ္၊ ကိုယ္စား လွယ္ေလာင္းေတြ အျမန္ရွာဆိုေတာ့ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြထဲကလည္း တကယ့္ ႏုိင္ငံေရးသမားေကာင္းေတြ၊ တင္းျပည့္ က်ပ္ျပည့္ ႏိုင္ငံေရး သမားေကာင္းေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက မပါလာဘူး။ အလ်ဥ္းသင့္ရာကို ေရြးေကာက္ပဲြ ၀င္ႏိုင္မယ့္ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို အျမန္ ရွာေဖြရတဲ့အတြက္ သူတို႔ကိုယ္ႏႈိက္က ႏိုင္ငံေရးအရည္အခ်င္းအားျဖင့္ အားနည္း ေနတဲ့အတြက္ ဒီမုိကရက္တစ္အင္အားစုလို႔ ယူဆရတဲ့ ဘက္မွာလည္း ဒီလို ရွိေနတယ္။
လူထုကို တကယ့္ကို Leadership လုပ္ႏိုင္မယ့္ အေနအထားမ်ဳိးေတြ အားနည္းေနတာ ေတြ႔ရတယ္။
ေနာက္တခ်က္က ေရြးေကာက္ပဲြရဲ႕ ဟိုဘက္၊ ေရြးေကာက္ပဲြအလြန္မွာ ႀကံဳေတြ႔ရမယ့္ ရင္ဆိုင္ရမယ့္အေနအထားေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္၊ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း၊ ျပတ္ျပတ္သားသား ဒီကေန႔ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္ ပါတီ အဖဲြ႔အစည္းေတြက အသံေတြကို လူထုကို ခ်ျပထားတာမ်ဳိးေတြ အင္မတန္နည္းေနတာကို ေတြ႔ရတယ္။
ေနာက္သူတို႔မွာလည္း တိက်မွန္ကန္တဲ့ အစီအစဥ္မ်ဳိးေတြ ကိုင္စဲြထားမယ္လို႔လည္းထင္ရတာ အင္မတန္ အားနည္း တယ္။ ဆုိေတာ့- ဟိုဘက္ကိုပါ တခါတည္းျပင္ဆင္ထားဖို႔လိုတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အေျပာင္းအလဲဆိုတာက ေမွ်ာ္လင့္ သလို မျဖစ္လာေတာင္မွ ျဖစ္လာတဲ့အခ်က္အလက္ေတြေပၚမွာ ကုိယ့္ဘက္က ခုိင္မာတဲ့သေဘာထားတဲ့၊ ခိုင္မာတဲ့ ျဖတ္သန္းမႈ အစီအစဥ္မရွိဘူးဆိုရင္ေတာ့ ေနာက္ထပ္ဥပေဒေတြ၊ ေနာက္ထပ္အမိန္႔ေတြေအာက္မွာပဲ ဒီလိုပဲ ေခါင္း႐ႈပ္ သြားၾကရလိမ့္မယ္။
ဒီေရြးေကာက္ပဲြမွာေတာ့ ေသခ်ာေပါက္ကေတာ့ အလိုအေလွ်ာက္ကို တခ်ဳိ႕ၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာဆိုလို႔ရွိရင္ ယွဥ္ၿပိဳင္ဘက္မရွိ သူတို႔က ေနရာေတြ ရထားၿပီးသားျဖစ္တယ္ဆိုေတာ့ အမ်ားစုကေတာ့ သူတို႔ပဲ ရဖို႔ရွိတယ္။
သို႔ေသာ္ ကိုယ့္အင္အားစုေတြကလည္း မေမွ်ာ္လင့္ဘဲနဲ႔ လူထုက က႐ုဏာမဲနဲ႔ လူထုက သူ႔ရဲ႕ဆႏၵတခုကိုေတာ့ ေဖာ္ထုတ္ ခ်င္လိမ့္မယ္။ အစိတ္ အပိုင္းတခုကိုေတာ့ လူထုအသံကိုေတာ့ ေတြ႔ရလိမ့္မယ္လို႔ ယူဆတယ္။ ဒီအေပၚမွာ ပဲြၿပီး ၿပီးေရာ ဆိုတာမ်ဳိး သေဘာမထားဘဲနဲ႔ တကယ့္ရင့္က်က္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားအျဖစ္ လူထုကို ဦးေဆာင္ႏိုင္တဲ့ ႏုိင္ငံေရးပါတီႀကီး ေတြအျဖစ္ အသြင္သ႑န္ေျပာင္းၿပီးေတာ့မွ ဆက္လက္ရပ္တည္ႏိုင္ဘို႔ လိုပါတယ္။
လက္ရွိ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြက ျပတ္ျပတ္သားသား စဥ္းစားထားဖို႔လိုတယ္။ သာမန္ တပဲြတုိး ေလာက္နဲ႔ဆိုရင္ေတာ့ လူထုကို မက္လံုးေတြေပးၿပီး ေရြးေကာက္ပဲြ တခုတည္းတင္ ပန္းတိုင္လမ္းဆံုးလို႔ သေဘာထား မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒါ တကယ့္ ခါေတာ္မီ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္သလို လူထုကလည္း စိတ္ပ်က္သြားမွာ အမွန္ပါပဲ။
လြတ္ေျမာက္ဖို႔အတြက္ ဆိုလို႔ရွိရင္ နည္းလမ္းေပါင္းစံုနဲ႔ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြက ၀ိုင္း၀န္းၾကမယ္ဆိုရင္ ဒီေန႔ ပါတီေတြရဲ႕ အခန္း က႑ကလည္း အစိတ္အပိုင္းတခုအေနနဲ႔ အေရးပါပါတယ္။ အေရးပါတဲ့အေပၚမွာ မိမိရရ ဆုပ္ကိုင္ၿပီး ေတာ့မွ လူထုကို တကယ္ မ်က္စိဖြင့္ နားဖြင့္ ေပးႏိုင္တဲ့ ဦးေဆာင္ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြျဖစ္ဖို႔အတြက္ အခုကတည္းက ျပင္ဆင္ထားၾကဖို႔လိုတယ္လို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။
http://www.voanews.com/burmese/
ျမန္မာနို္င္ငံဒီမိုကေရစီလွဳပ္ရွားမူ ေနာက္ဆံုးေန ့မ်ားႏွင့္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ က်ဆံုးခန္းမ်ား ေတြ ့ရွိျခင္း နိဒါန္း။ ။ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံေရးကံၾကမၼာေနာက္ဆံုးေန ့မ်ားႏွင့္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္က်ဆံုးျခင္း ျပသနာမ်ားကို ေလ့လာၾကည့္ေသာအခါ အခ်က္(၃ ) ခ်က္ကို ဆန္းစစ္ၾကည့္ရသည္။ ယင္းမွာကာယကံရွင္ျဖစ္ေသာ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုမ်ား၏ မွန္ကန္ေသာဘ၀အေနအထားမ်ားႏွင့္ စစ္အုပ္စုတို ့၏ရပ္တည္ေသာအေနအထားမ်ား ကြာဟေနမူျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့လာေတြ ့ရွိရသကဲ့သို ့ ကမၻာ့ကုလသမဂၢအပါအ၀င္ အာဆီယံအဖြဲ့အစည္းမ်ား၏ ခ်ဥ္းကပ္ပံုခ်ဥ္းကပ္နည္းမ်ား လွြဲေခ်ာ္ေနမူေၾကာင့္ ဤျပသနာမ်ားကို မေျဖရွင္းနိုင္ေၾကာင္း သိသာနိုင္သည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ဤသံုးဦးသံုးဖလွယ္မွာ ေနာက္တပါတ္ဆိုလွ်င္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ကံဆိုးမိုးေမွာင္ေန ့ျဖစ္ေသာနို၀င္ဘာလ - ၇- ေန ့တြင္ အဆံုးသတ္ၾကေတာ့မည္ျဖစ္သည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ကမွ ယခုအခ်ိန္ထိ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို လက္မခံနိုင္၍ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုမ်ားက ေတာင္းဆိုတိုက္ပြဲ၀င္မႈသည္ ျမန္မာနို္င္ငံကို ဒီမိုကေရစီအခြင့္အေရးျပည့္၀စြာရရွိေစေရးၾကိဳးပမ္းေနျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းမွာပကတိအေနအထားအရ ပါတီစံံုဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ဦးတည္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ ခုအခ်ိန္ထိ နအဖစစ္အစိုးရမွ ပါတီစံုဒီမိုကေရစီေဖၚေဆာင္ေရးအတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲကို က်င္းပရသည္ဆိုျခင္းမွာ သမိုင္းအျဖစ္က်န္ရစ္ေနေသာ ၈၈ ဒီမိုကေရစီအေရးအခင္းႏွင့္ ၉၀ ခုႏွစ္ ပါတီိစံုဒီမိုကေရစီအေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ စစ္အစိုးရ၏ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေရြးေကာက္ပဲြျဖစ္ေသာ္လည္း လူကိုေရြးခ်ယ္ျခင္းျဖစ္ကာ မူကိုေျပာင္းလဲျခင္းမဟုတ္။အဓိပၸါယ္မွာ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို ဆက္လက္္အေကာင္အထည္ေဖၚေဆာင္သြားမည့္ အျငိမ္းစားစစ္ဗိုလ္လူထြက္မ်ား၏ အုပ္ခ်ဳပ္မူယႏၱယားစနစ္ အသက္သြင္္းျခင္းျဖစ္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္သည္။ ၉၀ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲ၏ရလဒ္သည္ ဒီမိုကေရစနစ္ကို ရွင္သန္ေစရန္ဦးတည္ျခင္းျဖစ္ရာ ယင္းရလဒ္ကိုအေကာင္အထည္မေဖၚနိုင္သမ်် ျမန္မာနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံေရးအေျခအေနမွာ ဒုတိယဆန္ေသာေရြးေကာက္ပြဲကို လက္ခံနိုင္စရာအေၾကာင္းမရွိ။ ပထမအၾကိမ္ေရြးေကာက္ပြဲကို အသိအမွတ္မျပဳျခင္းသည္ ေနာက္လာမည့္ မည္သည့္ေရြးေကာက္ပြဲမ်ိဳးျဖင့္ အစားထိုး၍မရနိုင္ေၾကာင္း ဒိဌလက္ငင္း ေျဖရွင္းျပထားေသာအရာသာျဖစ္သည္။ ဤျပသနာမွာ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ပကတိလက္ေတြ ့က်ေသာ နို္င္ငံေရးပဋိပကၡျဖစ္သည္။ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုမ်ား၏ အေျဖထြက္နိုင္ခဲ ့ေသာ လွဳပ္ရွားမူမ်ား။ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ က်ဆံုးေစေရးအတြက္ နွစ္ေပါင္းႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္အတြင္း ထိေရာက္ေသာနည္းလမ္းမ်ားကို အသံုးျပဳခဲ ့ၾကသည့္ ျငင္းမရေသာအခ်က္မ်ားရွိခဲ ့သည္။။ ယင္းမွာ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ေဟာင္းဦးနု၏စင္ျပိဳင္အစိုးရဖြဲ ့စည္းျခင္း။ ေဒါက္တာစိန္၀င္းတို ့ပါ၀င္ေသာ စင္ျပိဳင္အစိုးရဖြဲ ့စည္းေရး စသည္မ်ားသည္ အဓိကအားျဖင့္ စစ္အစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်လို၍ ၾကိဳးစားမူျဖစ္သည္။ ဒီယင္းအေရးအခင္းသာ မျဖစ္ေပၚခဲ ့လွ်င္ တနိုင္ငံလံုးအံၾကြမူၾကီးျဖင့္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို ေျပာင္းလဲသြားေစနိုင္မည့္ အလားအလာရွိေနခဲ ့သည္။ ၂၀၀ရ ခုႏွစ္ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရး၌ လက္နက္အားကိုးျဖင့္ မႏွိမ္ႏွင္းခဲ့လွ်င္ စစ္အုပ္စုတို ့၏ယႏၱယားမွာ ၈၈ ခုႏွစ္အေရးအခင္းလို ျဖစ္ေျမာက္သြားနိုင္သည္။ ျမန္မာနိုင္ငံအလုပ္သမားသမဂၢ ဦးေမာင္ေမာင္ ဦးစီးေသာအဖြဲ ့မွ ကုလသမဂၢ၏ နအဖစစ္အစိုးရအား ေနရာဖယ္ရွားေပးေရးေတာင္းဆိုမူတို ့မွာ ျပည္ပ၌အျပင္းထန္ဆံုးလွဳပ္ရွားမူျဖစ္ခဲ့သည္။ ဤလွဳပ္ရွားမူတို ့မွာ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို ဖယ္ရွားလိုေသာ အဓိကအရင္းခံျပသနာကို ေကာက္ခ်က္ခ်ထားမူပင္ျဖစ္သည္။ စင္စစ္လည္းဒီမိုကေရစီအင္အားစုတို ့မွာ နအဖစစ္အစိုးရကိုျဖဳတ္ခ်ေရးထက္ အျခားနည္းလမ္းမ်ားမရွိ။ စစ္အာဏာရွင္တိုက္ဖ်က္ေရး လူထုလွဳပ္ရွားမူေကာ္မီတီကလည္း ဟန္ခ်က္ညီညီျဖင့္ ျပည္တြင္းျပည္ပအင္အားစုမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းလွဳပ္ရွားေနရာ ယင္းမွာအႏၱိမရည္မွန္းခ်က္ကို အေကာင္အထည္ေဖၚေဆာင္ေနၾကျခင္းျဖစ္သည္။ အထူးသျဖင့္ စစ္အာဏာရွင္လူထုလွဳပ္ရွားမူေကာ္မီတီမွ အေထြေထြသပိတ္ျဖစ္ေပၚေရးကို ဦးစားေပးအဆင့္ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ေနျပီး ျပည္တြင္းအင္အားစုမ်ားႏွင့္ ၾကးျဖတ္အစိုးရျဖစ္ေပၚေရးအတြက္ လက္တြဲတိုက္ပြဲ၀င္ေနျခင္းမွာ အားရစရာေကာင္းေနသည့္အဖြဲ ့အစည္းၾကီးတခုျဖစ္သည္။ ျမန္မာနို္င္ငံအမ်ိဳးသမီးမ်ားအဖြဲ့ခ်ဳပ္မွ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚအၾကမ္းဖက္ညွင္းပမ္းႏွိပ္စက္သည့္ ရာဇ၀တ္ျပစ္မူႏွင့္ ပါတ္သက္၍ ၾကားနာစစ္ေဆးျခင္းဆိုင္ရာ လွဳပ္ရွားမူမ်ား၌ နိုဗယ္ျငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္မ်ားႏွင့္ အေမရိကန္နိုင္ငံ နယူးေယာက္ျမိဳ ့ရွိ ကုလသမဂၢရံုးအေဆာက္အဦးတြင္ ၾကားနာခဲ့မူသည္ ထိေရာက္မူရွိခဲ့သည္။ ညဴကလီးယားလက္နက္စက္ရံုတည္ေဆာက္မူမ်ားႏွင့္ ဗိုလ္မွဴးၾကီးစိုင္းသိန္း၀င္း၏ ထုတ္ေဖၚခ်က္မွာ နအဖစစ္အုပ္စု၏ အဓိကအထိုးႏွက္ဆံုးခံရေသာအခ်က္ျဖစ္သည္။ ဤအခ်က္မ်ားသည္ ေယဘူယ်အားျဖင့္ အဆံုးစြန္ေသာအေျဖကို မရရွိခဲ ့ေသာ္လည္း တနည္းနည္းျဖင့္ စစ္အစိုးရအေပၚ ျပင္းထန္ရိိုက္ခတ္ထားေနဆဲျဖစ္သည္။ သို ့ေသာ္ကံတရားမွာ ျပည္သူမ်ားဖက္သို ့ ဦးညြတ္တိမ္းေစာင္းလာမူမ်ားက မရွိေသးေသာေၾကာင့္ ေႏွာင့္ေႏွးၾကန့္ ့ၾကာေနမူမ်ားသာရွိေနျခင္းျဖစ္သည္။ တိတိက်က် သတ္မွတ္သိရွိထားၾကေသာ အေၾကာင္းအရာတခုမွာ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ဖယ္ရွားေရးျဖစ္ျပီး ဒီမိုကေရစီနိုင္ငံျဖစ္ေပၚလာမည္ကို တထစ္ခ်ယံုၾကည္ရင္း ရွိေနၾကဆဲျဖစ္သည္။ ယင္းယံုၾကည္ခ်က္မ်ားကို စစ္အုပ္စုမွ အေသအခ်ာအသိအမွတ္ျပဳထားေသာေၾကာင့္ ေၾကာက္ကန္ကန္ေနျခင္းျဖစ္၍ ျမန္မာနိုင္ငံ၏နိုင္ငံေရးဇတ္ခံုမွာ ယခုေလာက္ဇတ္ေမ်ွာရွည္ျဖစ္ေနရသည္။ ပကတိမ်က္ေမွာက္ကာလ ျပည္တြင္းနိုင္ငံေရး ရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို ေစာင္းငဲ့ၾကည့္ျခင္း။ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္တြင္ ေရြးေကာက္ပြဲ၌ အနိုင္ရရွိခဲ ့ေသာ ျပည္သူ ့လွြတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားမွာ အာဏာလႊဲေျပာင္းမရရွိခဲ့ရ၍ ျပည္သူ ့လႊတ္ေတာ္ေခၚယူလိုၾကသည္။ တာ၀န္္ရွိေသာစစ္အစိုးရမွာ ေရႊးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို အသိအမွတ္မျပဳေသာေၾကာင့္ ျပည္သူ ့လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက လႊတ္ေတာ္ေခၚယူနိုင္ရန္ ျပည္သူ ့လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားျပဳေကာ္မီတီကို ဖြဲ ့စည္းခဲ ့ၾကသည္။ ျပည္သူ ့လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားျပဳေကာ္မီတီကို ဖြဲ့စည္းျပီးသည္ႏွင့္ ျပည္သူ ့လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ ေဒါက္တာေစာျမေအာင္ကို ဖမ္းဆီးျခင္းျဖင့္ စစ္အစိုးရသည္ သူတို ့၏ အာဏာဖယ္ရွားေရးလုပ္ငန္းစဥ္ဟူသမ််ကို ထိပါးတိုက္ခိုက္ေစမည့္ အဖြဲ့အစည္းမ်ားအား ျပတ္သားစြာေခ်မူန္းေတာ့သည္။ ျပည္သူ ့လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားျပဳေကာ္မီတီမွာ ႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ဆယ္အေတာအတြင္း မည္သည့္အခါမွ် လြႊတ္ေတာ္ေပၚေပါက္ေရးအတြက္ မေခၚယူနိုင္ခဲ ့။ မင္းကိုနိုင္ဦးေဆာင္ေသာ ၈၈ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ကိုထင္ေက်ာ္ ။ မစုစုေႏြးတို ့ အက်ဥ္းေထာင္ထဲ ေရာက္သြားရျပီးေနာက္ ျပည္တြင္းလွဳပ္ရွားမူမ်ားမွာ အင္အားခ်ိနဲ ့သြားခဲ ့ရသည္။ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ့ခ်ဳပ္မွာ ပါတီအတြင္းတိုက္္ပြဲ၌ ႏွစ္ျခမ္းကြဲကာ ေနာက္ဆံုးတြင္ ပါတီမွတ္ပံုမတင္သည့္ အုပ္စုႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္မည့္သူမ်ားကတဖက္ျဖစ္သြားၾကသည္။ နအဖစစ္အစိုးရ၏ ေရြးေကာပ္ပြဲေကာ္မရွင္မွ ထုန္ျပန္ေသာ အသက္၁၈ ႏွစ္ျပည့္ျပီးေသာ နိုင္ငံသားတိုင္္း မဲေပးပိုင္ခြင့္ ရွိသည္ဆိုေသာအခ်က္နွင့္ မဲမေပးလိုပါက မဲမေပးပိုင္ခြင့္ ရွိသည္ဆိုေသာအခ်က္ကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ထုတ္ေဖၚရွင္းလင္းျပသည္။ မဲမေပးေရးဆိုေသာ ျပည္တြင္းလွဳပ္ရွားမူမွာ နအဖစစ္အုပ္စု၏ ဥပေဒကိုခ်ိဳးေဖါက္ျခင္းမဟုတ္ေသာေၾကာင့္ မည္သူမဆိုလြပ္လြပ္စြာ လွဳပ္ရွားနိုင္သည္။ ေအာက္တိုဘာလ ၂၄ ရက္ေန ့တြင္ ဇိုမီးအမ်ိဳးသားကြန္ကရက္အဖြဲ့အစည္းမွ ဒုတိယပင္လံုညီလာခံကို ေခၚယူရန္အတြက္ လက္မွတ္ထိုးေၾကညာခ်က္ကို ထုတ္ျပန္လာသည္။ ဤေၾကညာခ်က္မွာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားက ေရရည္ျဖစ္ေနေသာ ျပည္တြင္းစစ္မီးကို အဆံုးသတ္ေစျပီး အနာဂါတ္ျမန္မာနိုင္ငံကို ျငိမ္းခ်မ္းေသာဒီမိုကေရစီနိုင္ငံတခုျဖစ္ေစလိုသည့္ေသာသေဘာျဖင့္သူတို ့၏ရင္တြင္းဆႏၵကို ထုတ္ျပန္ျခင္းျဖစ္သည္။ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုနိုင္ငံကို တည္ေဆာက္နိုင္ရန္အတြက္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေပါင္းစံု ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးမွာ အေရးၾကီးသည္။ ပထမပင္လံုညီလာခံသည္ နယ္ခ်ဲ ့အဂၤလိပ္အစိုးရလက္မွ လြပ္လြပ္ေရးေတာင္းဆိုေသာအခါ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိုဳးေပါင္းစံုတို ့ ေသြးစည္းညီညြတ္ေၾကာင္း သေဘာတူလက္မွတ္ထိုး စာခ်ုဳပ္ခ်ုဳပ္ဆိုခဲ ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ယခုဒုတိယပင္လံုညီလာခ့မွာ နယ္ခ်ဲံ တို ့ထံမွ လြပ္လြပ္ေရးေတာင္းဆိုျခင္းမဟုတ္။ ဘာသာတူလူမ်ိုဳးတူ စစ္အစိုးရတို ့ထံမွ စစ္မွန္ေသာလြပ္လြပ္ေရးအရသာကို ေတာင္းဆိုသည့္ သေဘာတူစာခ်ုပ္ျဖစ္သည္။ ဤဒုတိယပင္လံုညီလာခံကို ေခၚယူရန္အတြက္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ ့ခ်ဳပ္မွ ဦး၀င္းတင္က သေဘာတူလက္မွတ္ထိုးျပီး ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုရွင္းလင္းေသာအခါ နအဖစစ္အစိုးရ၏ အာေဘာ္ျဖစ္ေသာ သတင္းစာမွ ျခိမ္းေျခာက္သတိေပးစာ ေရးသားလာသည္။ ေရြးေကာက္ပြဲကို မဲမေပးေရး ဆိုျခင္းမ်ိဳး ၊ သပိတ္ေမွာက္သည္ဆိုျခင္းမ်ိဳးကို စစ္အစိုးရမွ မည္သို ့မ်ွ ဂရုမစိုက္ ၊ ဒုတိယပင္လံုညီလာခံ ေခၚယူမည့္အေရးကိုမူ သူတို ့သည္ ဆတ္ဆတ္ခါနာက်ဥ္းသြားၾကသည္။ အေၾကာင္းမွာ ဒုတိယပင္လံုညီလာခံေခၚယူေရးေၾကညာခ်က္သည္ သူတို ့၏ေရႊးေကာက္ပြဲ၌ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေပါင္းစံုက ေရႊးေကာက္ပြဲတြင္ ပါ၀င္ေနပါသည္ဆိုေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္ကို အလွပဆံုးထိုးႏွက္လိုက္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ နိုင္ငံတကာအစိုုးရမ်ားမွ လ်ွွာႏွစ္ခြအေတြးအေခၚမ်ား အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ့ခ်ဳပ္မွ မွတ္ပံုမတင္သည့္ေန ့ကစျပီး ယခုအခ်ိန္ထိ နိုင္ငံတကာသံအရာရွိမ်ားက လာေရာက္ေဆြးေႏြးေနျခင္းမွာ အားတက္စရာျဖစ္သည္။ သို ့ေသာ္ေယဘူယ်ျပသနာမ်ားကိုသာ တင္ျပနိုင္ျခင္းေၾကာင့္ နိုင္ငံတကာအစိုးရမ်ားမွာ ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မွီကာလႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္ကာလ ကို ႏွစ္ပိုင္းခြဲ၍ ေျပာဆိုဆက္ဆံေနၾကရသည္။ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ့ခ်ဳပ္၏ သေဘာထားမ်ားကိုသာ ေမးျမန္းျပီး သူတို ့၏ ထိေရာက္ေသာနည္းဗ်ဴဟာမ်ားကို ခ်မျပေပးျခင္းျဖင့္ သံတမန္မ်ားသည္ အလုပ္မျဖစ္သည့္ သံခင္တမံခင္းစကားကိုသာ ေျပာဆိုေနၾကသည္။ ၉၀ ခုႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို အေကာင္အထည္မေဖၚေဆာင္၍ ယခုေရႊးေကာက္ပြဲကို လက္မခံပါဟု ေျပာဆိုထားျခင္းသည္ ရွင္းလင္းေနပါသည္။ သည္လိုဆိုလ််င္ မည္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ မေန ့ကအထိ ကုလသမဂၢအဖြဲ့ခ်ဳပ္မွ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး မစၥတာဘန္ကီမြန္းက ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အားလံုးပါ၀င္ေရးကို ေျပာဆိုတိုက္တြန္းေနရပါသနည္း။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား လြပ္ေျမာက္ေရးကို ေတာင္းဆိုေနျပီး ေရႊးေကာက္ပြဲ၌ ပါ၀င္ခြင့္ေတာင္းဆိုေပးေနသည္။ ေရႊးေကာက္ပြဲ မတိုင္မွီကာလႏွင့္ပါတ္သက္၍ မည္သို ့မွ် ေျပာဆိုမရေသာအခါ ေရြးေကာက္ပြဲကာလအလြန္မွာ သူတို ့ႏွင့္ ဆက္ဆံသြားစရာရွိသည္ဟု ဆိုလိုက္ပါေသးသည္။ အေမရိကန္နိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီး မစၥကလင္တန္ကပင္ စစ္အစိုးရ၏ မူ၀ါဒမ်ားကို အတိ္တ္မွာထားခဲ ့ျပီး မူုအသစ္ႏွင့္ သြားရမည္ဟု ေျပာဆိုသည္။ လူလည္းမေျပာင္း မူလည္းမေျပာင္းေသာ နအဖစစ္အစိုးရ၏ ေပၚလီစီမ်ားကို ထိေရာက္စြာမသံုးသပ္ၾကေသာ နိုင္ငံတကာ၏ အားေပးမူေၾကာင့္ ယခုအခ်ိန္ထိ ျမန္မာနိုင္ငံသည္ ေ၀ေလေလအဆင့္မွ မေက်ာ္နိုင္ခဲ ့ၾကေပ။ အေမရိကန္အစိုးႏွင့္ ဥေရာပသမဂၢအဖြဲ့ ၀င္နို္င္ငံမ်ားမွာ စစ္အစိုးရ၏ ေရႊးေကာက္ပြဲကို တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေပါင္းမ်ားစြာက ၀င္ေရာက္ရန္ သေဘာတူလွဳပ္ရွားၾကသည္။ေထာက္ခံၾကသည္ဟု ယံုၾကည္သြားရသည္မွာ ရွမ္းလူမ်ိဳး ဟန္ေညာင္ေ၀ေၾကာင့္ ပိုမိုျဖစ္သြားသည္ဟု စာတမ္းမ်ား ၊ အစီရင္ခံစာမ်ားအရ သိရွိရသည္။ ဟန္ေညာင္ေ၀ႏွင့္ အေပါင္းပါတစုေၾကာင့္ ျပည္ပတြင္ သံုးပြင့္ဆိုင္ေဆြးေႏြးေရးဆိုေသာ ျပသနာက ထိပ္တိုက္ျပသနာျဖစ္သြားသည္။ ေတြ ့ဆံုေဆြးေႏြးေရးကို ေတာင္းဆိုေနေသာ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ ့ခ်ဳပ္မွာ ႏွစ္ဦးခ်င္းေတာင္ ေတြ ့ခြင့္မရေသး။ ျပည္ပမွ သံုးပြင့္ဆိုင္ေဆြးေႏြးေရးကို ေအာ္လိုက္ေသာေၾကာင့္ ကုလသမဂၢကပါ ထေအာ္ျဖစ္ၾကသည္။ ေနာက္ဆံးတြင္ ျပည္တြင္းမွတိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ားျဖစ္ၾကေသာ ဇိုမီးကြန္ဂရက္အဖြဲ့မွ ပူးက်င္ရွင္းထန္တို ့က ENC ဆိုေသာတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေပါင္းစုံအဖြဲ ့ုအား ျပည္တြင္းမွ လူမ်ိဳးေပါင္းစံုကို ကိုယ္စားမျပဳေသာအဖြဲ ့အျဖစ္ေၾကညာေပးလာရသည္။ ယခုလည္း ဒုတိယပင္လံုညီလာခံေခၚယူသည့္အခါ ျပည္ပမွ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေပါင္းစံုအဖြဲ ့က ပူးေပါင္းပါ၀င္လာပါက ျပသနာရွိလာမည္ကို သတိႏွင့္ ေစာင့္ၾကည္ ့ရန္လိုပါသည္။ ဤပုဂၢိဳလ္မ်ားေၾကာင့္ နိုင္ငံေရးအရွုပ္ေတာ္ပံုမ်ား ျပည္ပမွာ ျဖစ္ေပၚေနရသည္။ သူတို ့ေၾကာင့္ ေရႊးေကာက္ပြဲတြင္ လူေပါင္းစံု ပါ၀င္ေရး။ ပါတီေပါင္းစံုပါ၀င္ေရးႏွင့္ ေရႊးေကာက္ပြဲကိ အသိအမွတ္ျပဳေရး ဆိုေသာအပိုင္းကို ေရာက္ရွိသြားျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းေၾကာင့္လည္း စစ္အစိုးရ၏ေရႊးေကာက္ပြဲမွာ ဒီမိုကေရစီအတိုက္အခံၾကားမွာပင္ ႏွစ္ျခမ္းကြဲသြားရျခင္းျဖစ္သည္။ နိုင္ငံတကာတြင္ တဖက္မွ မဲမေပးေရးႏွင့္ သပိတ္ေမွာက္ေနခ်ိန္ အျခားတဖက္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲကို က်ားကန္ေပးေရးသူမ်ားအျဖစ္ ဟန္ေညာင္ေ၀တို ့အုပ္စုက နို္င္ငံတကာတြင္ ရံုးခမ္းေတြဖြင့္ျပီး လွဳပ္ရွားေပးေနၾကသည္။ ထို ့ေၾကာင့္လည္း နို္င္ငံတကာမွ ေရႊးေကာက္ပြဲအလြန္ကာလမွာပင္ စစ္အစိုးရ၏အရပ္သားအစိုးရႏွင့္ ဆက္ဆံရအံုးမည္ဟု ေျပာဆိုလာၾကသည္။ နို္င္ငံတကာအစိုးရမ်ားမွ ယင္းသို ့ျဖစ္ေအာင္ ေျပာဆိုလာၾကျခင္းမွာ မီဒီယာအပိုင္းႏွင့္လည္း မ်ားစြာပါတ္သက္မူရွိသည္။ ဒီမိုကေရစီအတိုက္အခံသမားတို ့၏ အသံမ်ားမွာ ေရႊေကာက္ပြဲကို ၀င္လိုၾကေသာသူမ်ား၏အသံထက္ မီဒီယာတြင္ ေနရာမရရွိ။ အာဆီယံအဖြဲ ့၀င္နိုင္ငံမ်ားမွာလည္း သီးျခားစီအျမင္အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ ျမန္မာနို္ငငံေရးကို ဦးတည္ရွိေနၾကေသာ္လည္း ေနာက္ဆံုးတြင္ ဒံုရင္းအေျခအေနသို ့သာေရာက္ရွိသြားၾကသည္။ ယင္းမွာေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လြပ္ေျမာက္ေရးကို ျမင္လိုေတြ ့လိုပါေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္ကေလးတေစာင္ျဖင့္ ျပီးစီးသြားျခင္းသာျဖစ္သည္။ ေတာင္အာရွနို္င္ငံအဖြဲ့၀င္ျဖစ္ေသာ အိႏၵိယနို္င္ငံကမူျမန္မာနို္င္ငံ၏လူ ့အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖါက္မူမ်ားႏွင့္ပါတ္သက္၍ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ ့ဖြဲ ့စည္းရန္ေတာင္းဆိုေနမူကို လက္မခံေၾကာင္း ေျပာဆိုလိုက္သည္။ အိႏၵိယနိုင္ငံသည္ ျမန္မာနိုင္ငံႏွင့္ ပါတ္သက္လ်ွင္ စီးပြါးေရးဆိုင္ရာရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမူ၌ တရုပ္နိုင္ငံကို ျပိဳင္ဆိုင္ေနေသာနိုင္ငံျဖစ္ရာ နအဖစစ္အစိုးရ၏ မ်က္နာလိုမ်က္နာရ လိုခ်င္ေနပံုရသည္။ အထူးသျဖင့္ နိုင္ငံတကာအစိုးရမ်ား၏ လွ်ာႏွစ္ခြျဖစ္သြားရေသာ အေတြးအေခၚမ်ား ျဖစ္ေပၚရေအာင္ အဓိကဖန္တီးသူမ်ားမွာ ဟန္ေညာင္ေ၀လို လူစားးမ်ိဳးျဖစ္ရာ ယင္းလ််ာႏွစ္ခြျဖစ္ေနေသာ နိုင္ငံတကာအစိုးရမ်ား၏ ဖိအားမ်ားကိုမူ ရနိုင္လိမ့္မည္ဟု လံုး၀စိတ္ခ် မယံုၾကည္နိုင္ေသးေပ။ ဖန္တီးသူဟန္ေညာင္ေ၀လိုလူစားမ်ိဳးကို ဒီမိုကေရစီနိုင္ငံေရးေလာကတြင္ မရွင္းလင္းနိုင္သေရႊ ့ သူတို ့က ျပသနာရွာကာ ေႏွာင့္ယွက္ေနအံုးမည္မွာေသခ်ာေနသည္။ လက္ေတြ ့က်ေသာ ဗ်ဴဟာမ်ားႏွင့္ အေတြးအေခၚျမင့္မားေရး ပကတိမ်က္ေမွာက္ကာလ၏ ျမန္မာ့နိုင္ငံေရးသည္ ျပည္တြင္းနိုင္ငံေရးအေပၚ ျခိမ္းေျခာက္အၾကပ္ကိုင္ျခင္းမ်ားႏွင့္ ျပည္ပမွနိုင္ငံေရးနားလည္မူ လႊဲမွားေနမူေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေနရသည္။ ၈၈ ခုႏွစ္ကာလကပင္ စစ္အစိုးရသည္ လက္နက္ကိုင္အၾကမ္းဖက္ႏွိမ္ႏွင္းျခင္းျဖင့္ အရာခပ္သိမ္းကို ထိမ္းခ်ဳပ္ထားနိုင္သည္ဟု ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ထားသူမ်ားျဖစ္သည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ညူကလီးယားလက္နက္ ထုတ္လုပ္နုိုင္ေရးအထိကို စီမံကြက္ကြဲလွဳပ္ရွားလာျပီးျဖစ္သည္။ နိုဗယ္ျငိမ္းခ်မ္းေရးေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို မတရားဖမ္းဆီးထားျပီး စစ္အစိုးရသည္ သူတို ့လုပ္ခ်င္သမ်် လုပ္လို ့ရသည္ဟု ထင္မွတ္ထားပံုရသည္။ သို ့ေသာ္ ညဴကလီးယားလက္နက္စက္ရံုထုတ္လုပ္ေရးႏွင့္မူ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွ မည္သည့္စကားကိုမွ် ထုတ္ေဖၚမေျပာေသး။ ယခုလည္း ေ၇ႊးေကာက္ပြဲကို သပိတ္ေမွာက္လိုက္ျပီဟု ေၾကညာလိုက္သည္ဆိုျခင္းမွာ နအဖစစ္အစိုးရအား နို္င္ငံတကာအစိုးရမ်ားက အသိအမွတ္မျပဳရန္ မီးစိမ္းျပလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ေရႊးေကာက္ပြဲတြင္ မဲမေပးေရး ေၾကြးေၾကာ္သံျဖင့္ လွဳပ္ရွားခဲ့ေသာ္လည္း မဲေရတြက္ရာတြင္ ၾကံ႔ဖြံ႔နိုင္သြားသည္ဆိုလွ်င္ေတာင္ ယင္းနိုင္သြားျခင္းမွာ သပိတ္ေမွာက္ထားေသာေၾကာင့္ ဆိုေသာျပသနာက လာေနျပီျဖစ္သည္။ ၾကံ႔ဖြံ႔ပါတီ၀င္ေပါင္း ၁၈ သန္းရွိသည္ဟု ေၾကညာထားေသာေၾကာင့္ မဲေပးသူလူဦးေရစာရင္းမွာ ၁၈ သန္းထက္နည္းပါးစြာ ရရွိသြားလ်ွင္ ၾက့႔ဖြံ႔ပါတိီသည္ သပိတ္ေမွာက္ျခင္းကို လက္ခံသြားရမည္ျဖစ္သည္။ မည္သို ့ပင္ျဖစ္ေစ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ ့ခ်ုဳပ္မွ ေရႊးေကာက္ပြဲကို သပိတ္ေမွာက္ထားေသာေၾကာင့္ ဤေရႊးေကာက္ပြဲသည္ တရားမ၀င္ေတာ့။ ျပိဳင္ဖက္မရွိ၍ နိုင္သည္ဟု ဆိုဆို ၊ ျပိဳင္ဖက္ရွိ၍နိုင္သည္ဟုဆိုဆို သပိတ္ေမွာက္ထားေသာ နိုင္ငံေရးပါတီႏွင့္ ျပည္သူတို ့က ရွိေနသမွ် ကာလပတ္လံုး ယင္းေရႊးေကာက္ပြဲမွာ တရားလည္းမ၀င္။ အစိုးရလည္း မည္သူကမွ် အသိအမွတ္မျပဳနိုင္။ နိုင္ငံတကာအစိုးရမ်ားမွလည္း အသိအမွတ္မျပဳဟု ေျပာဆိုေနၾကသည္။ ေရႊြးေကာက္ပြဲမွ အေရြးခ်ယ္ခံရေသာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ ့စည္းလာမည္ ့အစိုးရကိုလည္း အသိအမွတ္မျပဳေသာနိုင္ငံမ်ားရွိရာ ဤျပသနာကို တိက်စြာရွင္းရွင္းလင္းလင္း နားလည္ရန္လိုပါသည္။ အကယ္၍ေရႊးေကာက္ပြဲမွ ျဖစ္ေပၚလာမည့္ အရပ္သားအစိုးရကို အသိအမွတ္မျပဳ လက္မခံလ််င္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္ေသာ အရပ္သားအစိုးရဖြဲ ့စည္းေရးကို လက္ခံပါမည္လား ဟု လက္ေတြ ့က်ေသာေမးခြန္းကို ေမးျမန္းရန္ အခ်ိန္ နည္းနည္းရွိပါေတာ့သည္။ ဤေမးခြန္းကို ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴး မစၥတာဘန္ကီမြန္းက ေမးေနပါသည္။ ျမန္မာနို္င္ငံေရးတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ပါ၀င္ဖို ့အေရးၾကီးေနပါသည္။ စစ္အစိုးရအေနျဖင့္ ေရႊးေကာက္ပြဲတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ နို္င္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကို လႊတ္ေပးသင့္ပါသည္ဟု ေျပာဆိုေနပါသည္။ အခ်ိန္နည္းနည္း ရွိေနပါေသးသည္ဟု ေျပာဆိုတိုက္တြန္းေနသည္။ သည္လိုဆိုလ််င္ လက္ေတြ ့က်ေသာ ဗ်ဴဟာမ်ားကို အေတြးအေခၚျမင့္မားစြာႏွင့္ ခ်ိန္ထိုးၾကည့္ရန္လိုပါျပီ။ မစၥတာဘန္ကီမြန္း၏ ေျပာဆိုေထာက္ျပေသာ အခ်ိန္နည္းနည္းလိုေနပါဆိုေသာ စကားကို စစ္အစိုးရက မလိုက္နာဟု ေယဘူယ်သံုးသပ္ၾကည့္ဖို ့လိုပါသည္။ စစ္အစိုးရမွ မလိုက္နာလ််င္ ဒီမိုကေရစီအတိုက္အခံမ်ားျဖစ္ေသာ မိမိကိုယ္တိုင္ေကာ လိုက္နာသင့္ပါသလားဟု ေစာေၾကာမိရမည္ထင္သည္။ နအဖစစ္အစိုးရက မလိုက္နာျခင္းမွာ အာဏာလက္လႊဲေျပာင္းေပးရမည္မို ့ မလို္ကနာျခင္းျဖစ္သည္။ ဒီမိုကေရစီအတိုက္အခံမ်ားမွာမူ ျမန္မာနိုင္ငံကို အသြင္ကူးေျပာင္းေရးအတြက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွတပါး အျခားမရွိျပီဟု ျမင္တတ္ရန္လိုပါသည္။ ယင္းအျမင္ရွိလ််င္ မစၥတာဘန္ကီမြန္း၏ အခ်ိန္နည္းနည္းသာ လိုေတာ့သည္ဟု စကားကို တဖက္လွည့္ျပီး ေတြးေတာၾကည့္ရေပေတာ့မည္။ ယင္းမွာ ျမန္မာ့နိုင္ငံေရးလာေက၌ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ရွိေနသင့္သည္ဟု ထင္လ်ွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးဆာင္ေသာ လူထုအစိုးရ တနည္းအားျဖင့္ ၾကားျဖတ္အစိုးရဖြဲ့စည္းေရးကို ကုလသမဂၢမွ မစၥတာဘန္ကီမြန္းအပါအ၀င္ ေထာက္ခံပါမည္လား ဟု ေမးျမန္းခြင့္ ရွိနိုင္ရမည္ျဖစ္သည္။ သို ့အတူ အျခားေသာအာဆီယံနိုင္ငံမ်ားပါမက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေထာက္ခံခ်စ္ျမတ္နိုးၾကေသာ နိုင္ငံမ်ား ၊အစိုးရမ်ားကို လက္ေတြ ့က်ေသာဗ်ဴဟာမ်ားႏွင့္ အေတြးအေခၚျမင့္မားစြာျဖင့္ လွဳပ္ရွားေဆာင္၇ြက္ရမည့္အခ်ိန္လည္း ျဖစ္စ္သည္။ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ မစၥတာဘန္ကီမြန္းက ေျပာဆိုေနေသာစကားမွာ စစ္အစိုးရကို ေျပာဆိုေနသလို ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြကိုပါ ေျပာဆိုေနပါသလားဟု စဥ္းစားရမည့္ အခ်ိန္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အေတြးအေခၚျမင့္င့္မားစြာ သံုးသပ္ရမည္ျဖစ္သည္။ သို ့မွသာ ကံဆိုးမိုးေမွာင္ေန ့ျဖစ္သည့္ နို၀င္ဘာလ ရ ရက္ေန ့မတိုင္မွီ ပြဲကသိမ္းသြားမည္ျဖစ္သည္။ အကယ္၍ယင္းသို့သာ ဗ်ဴဟာေကာင္းေကာင္းႏွင့္ လက္ေတြ ့မဆန္ေသာ နို္င္ငံေရးလွဳပ္ရွားမူျဖစ္ေနလို ့ကေတာ့ ေရစီးေၾကာင္းကမူ ေမ်ာေနအံုးမည္ျဖစ္သည္။ ယံုၾကည္ခ်က္ျပင္းျပထားသူမ်ား၏ စိန္ေခၚမူမ်ား ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဖ်က္သိမ္းျပီး ဒီမိုကေရစီအရပ္သားအစိုးရကို ျဖစ္ေပၚလိုသည့္ ဒိမိုကေရစီအင္အားစုမ်ားအေနျဖင့္ ယခုအခ်ိန္မွာ အေရးၾကီးဆံုးအခ်ိန္ျဖစ္သည္။ တပါတ္မွ်သာလိုေတာ့သည့္အခ်ိန္မွာ မည္သို ့ေဆာင္ရႊက္ၾကျပီး စစ္အစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ရန္ လုပ္နိုင္ၾကပါမည္နည္း ဆိုေသာအေတြးကို ေတြးေတာအေျဖ ရွာၾကရေတာ့မည္ျဖစ္သည္။ နိုင္ငံေရးဆိုသည္မွာ ေၾကြတလက္ၾကက္တခုန္သာျဖစ္သည္။ ယခုအခ်ိန္တြင္ ၂၀၁၀ ေရႊးေကာက္ပြဲကို အမ်ိုးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ ့ခ်ုပ္မွ သပိတ္ေမွာက္လိုက္ျပီျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ ဤေရြးေကာက္ပြဲ၏ ရလဒ္မွာ မည္သို ့မွ် ျဖစ္ေပၚလာမည္မဟုတ္ေပ။ ေရႊးေကာက္ပြဲတြင္ မဲေပးမည့္သူမ်ားရွိသလို အနိုင္အရွံုးမ်ားလည္း ရွိေနၾကမည္ျဖစ္သည္ ။ ၾကံ႔ဖြံ႔ဘဲနိုင္နိုင္ တစညဘဲနိုင္နိုင္ ယင္းေရႊးေကာက္ပြဲသည္ တရားမ၀င္ေပ၊ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ ့ခ်ဳပ္သည္ ျမန္မာနိုင္ငံသူနိုင္ငံသားတို ့အား ကိုယ္စားျပဳေသာ ပါတီျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ယင္းပါတီမွ မဲမေပး။ သပိတ္ေမွာက္ထားေသာေၾကာင့္ ေရႊးေကာက္ပြဲမွာ မည္သို ့မ်် တရားမ၀င္။ တခ်ိန္တည္းမွာပင္ နိုင္ငံတကာအစိုးရမ်ားမွလည္း ယင္းေရႊးေကာက္ပြဲကို အသိအမွတ္ျပဳစရာ အေၾကာင္းမရွိ။ ထို ့ေၾကာင့္ စစ္အစိုးရ၏ ေရႊးေကာက္ပြဲမွ အရပ္သားအစိုးရကိုလည္း အသိအမွတ္ျပဳစရာမလိုအပ္။ ယံုၾကည္ခ်က္ျပင္းထန္သူမ်ား၏ တခုတည္းေသာစိန္ေခၚမူမွာ ၾကားျဖတ္အစုိးရဖြဲ့စည္းေရးကို တပါတ္အတြင္းေဆာင္ရႊက္သြားေရးပင္ျဖစ္သည္။ ၾကားျဖတ္အစိုးရကို နိုင္ငံတကာအစိုးရမွ အသိအမွတ္ျပဳေရးသည္ ဒီမိုကေရစီအတိုက္အခံမ်ား၏ အသက္ေသြးေၾကာျဖစ္သည္။ ေသေရးရွင္ေရးျဖစ္သည္။ ျပည္တြင္းမွ နိုင္ငံေရးဗ်ဴဟာအခင္းအက်င္းသည္ ျပည္ပနိုင္ငံေရးအင္အားစုအတြက္ အၾကီးမားဆံုး က်ားကန္ေပးမူျဖစ္ေနရမည္ျဖစ္သည္။ နို္င္ငံတကာမွ က်ားကန္ေထာက္ခံေနမူကို စြမ္းေဆာင္နိုင္ပါလ််က္ႏွင့္ ဒီမိုကေရစီအတိုက္အခံတို ့ ထုတ္မသံုးၾကျခင္းမွာ မိမိတို ့အရည္အခ်င္းကို မိမိတို ့မယံုၾကည္ၾက၍ျဖစ္သည္။ နိုင္ငံတကာအစိုးရမွ အာမခံခ်က္တခုကို ရရွိျပီဆိုပါစို ့။ ၾကားျဖတ္အစိုးရဖြဲ ့စည္းေၾကာင္းကို ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္လိုက္ဖို ့ဘဲ ရွိသည္။ ယင္းမွာ မဟာဗ်ဴဟာနိုင္ငံေရးျဖစ္သည္။ သို ့မွသာ နအဖစစ္အစိုးရသည္ ၾကားျဖတ္အစိုးရ၏ တရား၀င္ရပ္တည္မူကို လံုး၀ဥသံုသိရွိနားလည္သြာမည္ျဖစ္သည္။ နိဂံုး----- ဤစာတမ္းမွာ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ရံုးပိတ္ရက္ျဖစ္လာနိုင္ေကာင္းေသာ ကံဆိုးမိုးေမွာင္ေန ့ နို၀င္ဘာလ ရ ရက္ေန ့မတိုင္မွီ ေဆာင္၇ြက္နိုင္သည့္ ေပၚလီေရးရာအပိုင္းသက္သက္ျဖစ္သည္။ ေေပၚလီစီပိုင္းကို ခ်မွတ္ေရးဆြဲျပီး အေကာင္အထည္ေဖၚေဆာင္ၾကေသာအခါ အဖြဲ ့ အစည္းအလိုက္ေသာ္၄င္း ။ တဦးခ်င္းစီေသာ္၄င္း ေတြ ့ဆံုေဆြးေႏြးျခင္းျဖင့္ ျမန္မာနို္င္ငံဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းေရးအတြက္ ထိေရာက္စြာေဆာင္ရြက္ရန္သာ လိုသည္။ တက္မညီလက္မညီ တဦးေကာင္းတေယာက္ေကာင္းမျဖစ္ေစရဘဲ တိုင္ပင္ညွိႏွိုင္းျခင္းျဖင့္ အေျဖေကာင္းမ်ားကို ရရွိနိုင္ၾကမည္ျဖစ္သည္။ အေျဖဆိုသည္မွာ ျပသနာတရပ္ရပ္တြင္ ရွိေနျပီးျဖစ္ရာ ယင္းအေျဖကို ရရွိေစေရးအတြက္ တခါတခါ ႏွစ္ရွည္ၾကာေညာင္းတတ္သလို တခါတခါ အခ်ိ္န္မိနစ္ပိုင္းမွာပင္ ျပီးစီးသြားနိုင္ၾကပါသည္။ သို ့ေသာ္ ဤစာတမ္းမွာ မည္သည့္အဖြဲ ့အစည္းမည္သည့္လူပုဂၢိဳလ္မ်ားကို ျပည္တြင္းမွျဖစ္ေစ ျပည္ပမွျဖစ္ေစ ဆရာၾကီးလုပ္၍ ဟိုလိုလုပ္ပါ ဒီလိုလုပ္ပါဆိုျပီး ညြွန္ၾကားခ်က္ေပးေနျခင္းမဟုတ္။ အေျဖရွာညွိနိုင္းၾကရန္သာ တိုက္္တြန္းျခင္းျဖစ္သည္။ ႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္ လိပ္ခဲတင္းလဲျဖစ္ေနေသာ နို္င္ငံေရးပဋိပကၡမ်ားကို တိက်ေသာအေျဖမ်ားအတြက္ ေဆာင္ရြက္ၾကရန္သာရွိသည္။ သို ့မွသာ ျမန္မာနိုင္ငံဒိမိုီကေရစီလွဳပ္ရွားမူ ေနာက္ဆံုးေန ့မ်ားႏွင့္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္က်ဆံုးခန္းကို ေတြ ့ရွိျခင္းျဖစ္ေပမည္ ဟုသာ တိုက္တြန္းယင္း နိဂံုးခ်ဳပ္အပ္ပါသည္။။ခိုင္ေအာင္ေက်ာ္ ( နယူးေယာက္ )
မဲ႐ုံသုိ႔ မသြားျခင္းျဖင့္ ဒီမုိကေရစီေရးႏွင့္ အမ်ဳိးသားေရးတာ၀န္ကုိ ထမ္းေဆာင္ၾက
(၁) ၂၀၁၀ ခု၊ ႏုိ၀င္ဘာ(၇)ရက္ေန႔တြင္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္၊ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္၊ တုိင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားဆုိသည့္ အတုအေယာင္ ေရြးေကာက္ပြဲႀကီးကို က်င္းပေတာ့မည္ ျဖစ္ပါသည္။(၂) ယင္းေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ ေအာက္ပါ ပါတီအဖြဲ႔အစည္းမ်ား ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမည္ျဖစ္ရာ ယင္းပါတီမ်ားသည္ ျပည္သူတုိ႔၏ တန္ဖုိးမျဖတ္ႏုိင္ေသာ မဲလက္မွတ္မ်ားကို ေပးသင့္သည့္ ပါတီမ်ား မဟုတ္ေၾကာင္း ေအာက္ပါအတုိင္း တင္ျပအပ္ပါသည္။(က) “ၾကံ့ခုိင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ေရးပါတီ”ယင္းပါတီသည္ စစ္အာဏာရွင္တစုတုိ႔က ႏုိင္ငံေတာ္အာဏာကုိ အလြဲသုံးစားျပဳကာ ႀကီးမွဴးတည္ေထာင္ခဲ့သည့္ ၾကံ့ခုိင္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအသင္းႀကီးကို ဖ်က္သိမ္း၍ ယင္းအသင္း၏ ရန္ပုံေငြမ်ား၊ ပုိင္ဆုိင္ပစၥည္းမ်ား၊ လုပ္ပုိင္ခြင့္မ်ားကို တရားဥပေဒမဲ့ သိမ္းယူကာ တည္ေထာင္ထားသည့္ ပါတီျဖစ္ပါသည္။ ယင္းပါတီသည္ စစ္အာဏာရွင္မ်ားက “စြမ္းအားရွင္” အမည္ခံ လူဆုိးလူမုိက္မ်ားကို လက္သပ္ေမြးၿပီး ရဟန္းသံဃာေတာ္မ်ား၊ ဒီမုိကေရစီအင္အားစုမ်ားကုိ ရက္စက္စြာ သတ္ျဖတ္ညႇဥ္းပန္း ႏွိပ္စက္ေစခဲ့ေသာ ပါတီျဖစ္ေၾကာင္း ကုန္ေစ်းႏႈန္းက်ဆင္းေရး ဆႏၵျပဳမႈ၊ ဒီမုိကေရစီေရးေတာင္းဆုိ ဆႏၵျပဳမႈ၊ ၂၀၀၇ခု၊ သံဃာေတာ္မ်ား၏ ျပည္သူမ်ားခံစားေနရသည့္ ဒုကၡအေပါင္းမွ လြတ္ေျမာက္ေစရန္ ေမတၱာပုိ႔သ လွည့္လည္ဆႏၵေဖာ္ထုတ္မႈ စေသာ အေရးေတာ္ပုံမ်ားတြင္ ၾက့ံခုိင္ေရးပါတီ၀င္မ်ားႏွင့္ လက္ပါးေစ “စြမ္းအားရွင္” မ်ား၏ ရက္စက္စြာ ဒီမုိကေရစီဘက္ေတာ္သားမ်ားကုိ သတ္ျဖတ္႐ုိက္ႏွက္မႈမ်ားက သက္ေသခံလ်က္ရွိပါသည္။(ခ) “တုိင္းရင္းသား စည္းလုံးညီညြတ္ေရးပါတီ (တ.စ.ည)”စစ္အာဏာရွင္ ဗုိလ္ေန၀င္းဦးေဆာင္၍ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္တြင္ ႏုိင္ငံေတာ္အာဏာကုိ မတရားသိမ္းယူလ်က္ ျမန္မာ့ဆုိရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီ (မ.ဆ.လ)ကို တည္ေထာင္ခဲ့ပါသည္။ ယင္း မ.ဆ.လ ပါတီလမ္းစဥ္ေၾကာင့္ တတုိင္းျပည္လုံး ဒုကၡတြင္းနစ္၍ ကမၻာတြင္ အဆင္းရဲဆုံး (ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ အနိမ့္က်ဆုံး) ႏုိင္ငံျဖစ္ၿပီး ယေန႔တုိင္ ထုိင္း၊ မေလးရွား၊ စင္ကာပူ စသည့္ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ျပည္သူမ်ားသည္ ကၽြန္ခံေနရျခင္း၊ ျပည့္တန္ဆာဘ၀ေရာက္ရျခင္း စေသာ အျဖစ္ဆုိးမ်ားကို ျဖစ္ေပၚေစခဲ့ပါသည္။ မ.ဆ.လ ပါတီသည္ ေက်ာင္းသား၊ အလုပ္သမားမ်ားစြာကုိ ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့ေသာ ပါတီျဖစ္ပါသည္။ ယင္း တ.စ.ည ပါတီသည္ ျမန္မာ့ဆုိရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီပုိင္ တနည္းအားျဖင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ပုိင္ ေငြေၾကးမ်ား။ ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ တစ္ကြ အဆုိပါ မ.ဆ.လ ပါတီ၏ မူ၀ါဒမ်ားကို ဆက္ခံထားေသာ ပါတီျဖစ္ပါသည္။ (ဂ) “ဒီမုိကေရစီ ဘက္ေတာ္သားအမည္ခံ ခါေတာ္မွီ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ား”ယင္းပါတီမ်ားသည္ ျပည္သူမ်ား၏ ဒုကၡအဖုံဖုံႏွင့္ ငိုေၾကြးျမည္တမ္းေနရေသာ ေသာက၊ ပရိေဒ၀မ်ားကို မ်က္ကြယ္ျပဳလ်က္ တုိင္းျပည္အား ထာ၀ရ စစ္ကၽြန္ျပဳမည့္ ၂၀၀၈ခု၊ အေျခခံဥပေဒကုိ “ ေလးစားလုိက္နာပါမည္” ဟူေသာ ကတိကုိ စစ္အာဏာရွင္မ်ားထံ ႐ုိက်ဳိးစြာ ေပးအပ္ၿပီး တည္ေထာင္ခဲ့ၾကေသာ အေခ်ာင္သမား၊ ကုိယ္က်ဴိးရွာ ျပည္သူ႔သစၥာေဖာက္မ်ား၊ “အ႐ုိးကေလးပဲ ကုိက္ရကုိက္ရ” စစ္အာဏာရွင္၏ လက္ေ၀ခံျပဳလုပ္လုိသူမ်ားျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားေသာ ပါတီမ်ားျဖစ္ပါသည္။ မုိးသံၾကား၍ ထေအာ္ၾကေသာ ဖားမ်ားျဖစ္၍ သီလေၾကာင္၊ အက်င့္ပ်က္ အခြင့္အေရးသမားမ်ားျဖင့္ ျပည့္ႏွက္ေနေသာ ပါတီမ်ားျဖစ္ပါသည္။ လႊတ္ေတာ္တြင္ တစုံတရာကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္စြမ္း မရွိမွန္းသိလ်က္ ျပည္သူ႔မဲကုိ လိမ္ညာယူရန္ ၾကံေဆာင္ေနၾကေသာ လူလိမ္လူညာမ်ားပုိင္ ပါတီမ်ားျဖစ္ပါသည္။ (ဃ) “တသီးပုဂၢလမ်ား”ယင္းပုဂၢဳိလ္မ်ားတြင္ အမ်ားစုသည္ တုိင္းျပည္ဒုကၡေရာက္ခ်ိန္တြင္ စစ္အာဏာရွင္ႏွင့္ ပူးေပါင္းၿပီး ကုိယ္က်ဳိးရွာ၊ ခ်မ္းသာလာခဲ့ၾကေသာသူမ်ား၊ စစ္အာဏာရွင္ကုိ မ်က္လုံးစုံမွိတ္ ေထာက္ခံကာ “ဘယ္သူေသေသ ငေတမာၿပီးေရာ” ဆုိသည့္ စကားႏွင့္အညီ စစ္အာဏာရွင္၏ ေဒါက္တုိင္အျဖစ္ တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကေသာ ပုဂၢဳိလ္မ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ (၃) မည္သူ႔ကိုမွ် မဲမေပးဘဲ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ သပိတ္ေမွာက္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ဒီမုိကေရစီပန္းတုိင္သုိ႔ ေရာက္ခဲ့ေသာ ႏုိင္ငံမ်ား အမ်ားအျပားရွိခဲ့ပါသည္။(၄) ေရြးေကာက္ပြဲသပိတ္ေမွာက္ျခင္းေၾကာင့္ ေအာက္ပါ ႏုိင္ငံမ်ားသည္ စစ္မွန္ေသာ ဒီမုိကေရစီကုိ ရရွိခဲ့ၾကပါသည္။ ႏုိင္ငံေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို အစိုးရက ျပဳလုပ္ေပးခဲ့ၾကရပါသည္။(က) ၁၉၉၇ ခုႏွစ္၊ အင္ဒုိနီးရွား ေရြးေကာက္ပြဲသပိတ္အၿပီးတြင္ ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒႏွင့္ သမၼတ အာဏာဆုိင္ရာ ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ထြက္ေပၚခဲ့ပါသည္။(ခ) ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္၊ ေဟတီေရြးေကာက္ပြဲသပိတ္အၿပီးတြင္ ဒီမုိကေရစီနည္းက် ေရြးေကာက္ပြဲ စီမံခန္႔႔ခြဲေရးအဖြဲ႔အစည္းတခု ေပၚထြက္လာခဲ့ပါသည္။(ဂ) ၁၉၉၆ ခုႏွစ္၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ေရြးေကာက္ပြဲသပိတ္အၿပီးတြင္ ေနာင္က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားြမတုိင္မီ ၾကားေနအိမ္ေစာင့္အစုိးရ ႀကိဳတင္ဖြဲ႔စည္းေရးဆိုင္ရာ ဥပေဒထြက္ေပၚလာပါသည္။(ဃ) ၁၉၉၇ ခုႏွစ္၊ ေမာရစ္ေတးနီးယား ေရြးေကာက္ပြဲသပိတ္အၿပီးတြင္ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားက ျပည္သူ႔ဘဏၭာေငြသုံးစြဲခြင့္ဘတ္ဂ်က္ ခ်မွတ္ျခင္း ျပဳလုပ္ႏုိင္ခဲ့သည့္ ဥပေဒ ေပၚထြက္ခဲ့ပါသည္။(၅) စစ္အာဏာရွင္၏ “၂၀၀၈ ခု၊ အေျခခံဥပေဒကို ေလးစားလုိက္နာပါမည္” ဟူေသာ စစ္ကၽြန္ခံကတိကိုျပဳၿပီး ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ျခငး္မွတပါး အျခားမရွိဟူေသာ လိမ္ညာလွည့္စားမႈမ်ားကို ျပဳခဲ့ၾကေသာ ကုိယ္က်ဳိးရွာသမားမ်ားသည္ အထက္ပါႏုိင္ငံမ်ား၏ ဒီမုိကေရစီေရးျဖစ္ေပၚတုိးတက္မႈကုိ မ်က္ကြယ္ျပဳ၍ လူထုကို လိမ္ညာ “မဲ” ေတာင္းေနၾကေၾကာင္း ထင္ရွားသိသာပါသည္။(၆) အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ ပါတီမ်ား၊ ပုဂၢလိကမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ သမုိင္းေရးဆုိင္ရာ အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ယငး္ပါတီမ်ားႏွင့္ ပုဂၢလိကမ်ားကို မဲေပးရန္ မဲ႐ုံသုိ႔ မသြားသင့္ပါ။ လူယုတ္မာ၊ လူရမ္းကားမ်ားႏွင့္ အေခ်ာင္သမားမ်ားအား အားေပးအားေျမႇာက္မလုပ္သင့္။ မိမိေပးေသာ မဲျဖင့္ မိမိကုိယ္ကုိ စစ္ကၽြန္ျပဳရန္၊ စစ္အာဏာရွင္လက္ “၀ကြက္အပ္သည့္ အလုပ္” ကုိ မလုပ္ၾကပါႏွင့္။
(၇) အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ား၊ ျဖစ္ရပ္မ်ားေၾကာင့္ စစ္မွန္ေသာ ဒီမုိကေရစီကို ျမတ္ႏုိးၾကေသာ လူထုႀကီးသည္ ၂၀၁၀ ခု၊ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ လုံး၀သပိတ္ေမွာက္ၾကပါ။ ဒီမုိကေရစီေရးႏွင့္ အမ်ဳိးသားေရးတာ၀န္ကုိ ထမ္းေဆာင္ၾကပါ။(၈) မဲဆႏၵရွင္ ျပည္သူမ်ား မည္သူ႔ကိုမွ် ေၾကာက္စရာမလုိပါ။ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒပုဒ္မ - ၂(ၯ) အရ မဲေပးျခင္းမျပဳဘဲ ေနႏုိင္ပါသည္။ ပုဒ္မ - ၆၁ (ခ) (ဂ) တုိ႔အရ အတင္းအက်ပ္မဲေပးေစလွ်င္ ေထာင္ဒဏ္တစ္ႏွစ္၊ ေငြဒဏ္ က်ပ္တသိန္း ခ်မွတ္ႏုိင္ေၾကာင္း ျပ႒ာန္းထားပါသည္။
ရဟန္းရွင္လူ ေက်ာင္းသားျပည္သူမ်ား တပ္ေပါင္းစု
အေရးႀကီးၿပီ၊ ျပတ္သားၾကပါစုိ႔ (၁) ၈၈ အေရးေတာ္ပုံႀကီးရဲ႕ မဟာသူရဲေကာင္း ရဟန္းျပည္သူ၊ ေက်ာင္းသားအေပါင္းတုိ႔ ႏုိးထၾကေလာ့။
(၂) စစ္အာဏာရွင္အလုိက် ျပင္ဆင္ထားေသာ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ မပါ၀င္ မပူးေပါင္း၊ မဲမေပးဘဲေနျခင္းျဖင့္ သပိတ္ေမွာက္ၾကေလာ့။ အကယ္၍ မဲမေပးမျဖစ္ မဲေပးရပါက ပယ္မဲမ်ားျဖစ္ေအာင္ လုပ္ၾကကုန္ေလာ့။
(၃) သင္တုိ႔ အသီးသီးက တဦးခ်င္းစီျဖစ္ေစ၊ အစုအဖြဲ႔လုိက္ျဖစ္ေစ ၈၈ ဒီမုိကေရစီအေရးေတာ္ပုံႀကီးကို သစၥာရွိစြာျဖင့္ နီးစပ္ရာ ရဟန္းရွင္လူ ျပည္သူ၊ ေက်ာင္းသား၊ တပ္မေတာ္သားတုိ႔ကုိ စည္း႐ုံးၿပီး ရွင္းျပၾကကုန္ေလာ့။ သပိတ္တုိက္ပြဲမွာ ပါ၀င္ႏုိင္ေအာင္ အားထုတ္ၾကကုန္ေလာ့။
(၄) ကုိယ္ကုိးကြယ္သည့္ ဘုန္းႀကီးကိုပင္ ကုိယ္ျပန္သတ္ခဲ့တဲ့ စစ္အစုိးရ၊ ကုိယ့္တုိင္းရင္းသားမ်ား၊ ကုိယ့္လူမ်ဳိး၊ ေက်ာင္းသားမ်ားကုိ ရက္ရက္စက္စက္ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့ေသာ စစ္အာဏာရွင္ သက္ဆုိးရွည္ေရးကုိ အတည္ျပဳေပးရာ ေရာက္သည့္ မဲေပးျခင္းအလုပ္ကုိ ကန္႔ကြက္႐ႈတ္ခ်ၾကေလာ့။
(၅) လူထုက ဘယ္ပါတီကုိ မဲေပးေပး အဓိက အာဏာရသြားမွာနဲ႔ ဆက္အုပ္ခ်ဳပ္မွာကေတာ့ စစ္တပ္ကုိယ္တုိင္နဲ႔ စစ္တပ္ကေထာင္ထားတဲ့ (ၾက့ံဖြ႔ံ)ပါတီပါပဲ။
(၆) က်န္တဲ့ အရပ္သားအမည္ခံ အေခ်ာင္သမားေတြ၊ သစၥာေဖာက္ေတြကေတာ့ အ႐ုိးအရင္း ကုိက္ၾကေပါ့။ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ ခုံႀကိဳခုံၾကားကေန ‘ေ၀ေလေလ’ ေအာ္ရသူ အဆင့္ေလာက္ပါ။ သႀကၤန္အေျမာက္ ေဖာက္ၾကေပါ့။
(၇) ဘာေၾကာင့္ ဒီလုိေျပာရတာလည္း ဆုိရင္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ (၁၁၇၁) ေနရာမွာ စစ္တပ္က ၂၅% ယူထားၿပီး စစ္တပ္ပါတီ(ၾကံ့ဖြံ႔)က ၿပိဳင္ဘက္မရွိ ေနရာ (၅၄) ေနရာ ယူထားၾကၿပီ။ (၂၈၃ + ၅၄ = ၃၃၇ ေနရာ)
(၈) ဒါေၾကာင့္ န.အ.ဖရဲ႕ မ်က္လွည့္၀ုိင္းမွာ (စစ္ဘီလူးရဲ႕ လူေယာင္ေဆာင္ပြဲႀကီးမွာ) ႏုိင္ငံေရးနားမေယာင္ၾကပါနဲ႔။ မဲေပးသင့္မသင့္ ေသခ်ာစဥ္းစားၾကပါ။
(၉) ဒီမုိကေရစီ ဘက္ေတာ္သားတုိ႔ ၾကားထုိင္ေနရမယ့္အခ်ိန္၊ ေတြေ၀ေနရမယ့္ အခ်ိန္မဟုတ္ေတာ့ဘူး။
ျပတ္ျပတ္သားသား ဆုံးျဖတ္ရမယ့္ အခ်ိန္ေရာက္ၿပီ။
(၁၀) န.အ.ဖ စစ္အာဏာရွင္နဲ႔ ဒီမုိကေရစီဘက္ေတာ္သားတုိ႔ အားၿပိဳင္ပြဲ၊ မၾကမ္းမဖက္ အႏုနည္းနဲ႔ တုိက္ပြဲႀကီးစေလၿပီ။
(၁၁) ႀကိဳက္တဲ့နည္းနဲ႔ သူတုိ႔အႏုိင္ယူပါေစ၊ မဲမေပးတဲ့သူမ်ားရင္ တုိ႔ႏုိင္ၿပီး စစ္အာဏာရွင္႐ႈံးၿပီ။
(၁၂) ျပည္တြင္း ျပည္ပမွာ အရွက္ကြဲၿပီ။ သူတုိ႔ကုိ တရား၀င္အုပ္စုိးမႈ (Legitimacy) ကုိ ျပည္သူေတြမ်ားစုက မေက်နပ္ၾကတာေပၚသြားၿပီ။
(၁၃) ေနာင္တုိက္ရမယ့္ ဒီမုိကေရစီေရးတုိက္ပြဲေတြအတြက္ စစ္အာဏာရွင္တုိ႔ ပြဲဦးထြက္ အႀကီးအက်ယ္႐ႈံးၿပီ။
(၁၄) ျပည္သူတုိ႔ ေတြေ၀မေနၾကနဲ႔။ န.အ.ဖ စစ္အာဏာရွင္ကို အၾကမ္းမဖက္၊ အႏုနည္းနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ သပိတ္ေမွာက္ေသာနည္းျဖင့္ တုိက္ပြဲ၀င္ၾကေလာ့။
(၁၅) သင့္မဲမ်ားျဖင့္ စစ္အာဏာရွင္တုိ႔ကုိ ျပည္တြင္းနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာမွ အသိအမွတ္ျပဳေစမည့္ အလုပ္မ်ဳိး မလုပ္မိၾကပါေစနဲ႔။
(၁၆) ဤသုိ႔ သပိတ္ေမွာက္ ဆႏၵျပနည္းနဲ႔ ဒီမုိကေရစီဘက္ေတာ္သားမ်ား၊ တုိင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ စစ္အာဏာရွင္တုိ႔ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးပြဲျဖစ္ေအာင္ တုိက္ပြဲ၀င္ၾကပါစုိ႔။
(၁၇) လူထုေခါင္းေဆာင္ ‘ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္’ ရဲ႕ ေအာက္ပါ အမွာစကားေလးကို တင္ျပရင္း တပ္လွန္႔ႏႈိးေဆာက္လုိက္ပါတယ္။
ႏုိင္ငံသားတုိင္း မဲေပးပုိင္ခြင့္ရွိသလုိ၊ မဲမေပးဘဲ ေနပုိင္ခြင့္လည္းရွိသည္။
အတင္းအဓမၼမဲေပးခုိင္းျခင္းသည္ ဥပေဒကုိ ခ်ဳိးေဖာက္ျခင္းျဖစ္သည္။(သပိတ္တုိက္ပြဲမ်ား ေကာ္မီတီ)
